هست- همگان را به تلاش در راه شناخت منعم وامى‌دارد؛ زيرا پس از مرحله شناخت است كه امكان قدردانى و تشكر ميسّر مى‌شود. امام صادق عليه السلام در اين باره مى‌فرمايد:
«ما اقْبَحَ بِالرَّجُلِ يَأْتى‌ عَلَيْهِ سَبْعُونَ سَنَةً اوْ ثَمانُونَ سَنَةً يَعيشُ فى‌ مُلْكِ اللَّهِ وَ يَأْكُلُ مِنْ نِعَمِهِ ثُمَّ لا يَعْرِفُ اللَّهَ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ ثُمَّ قالَ: انَّ افْضَلَ الْفَرائِضِ وَ اوْجَبَها عَلَى الْانْسانِ مِعْرِفَةُ الرَّبِّ وَالْاقْرارُ بِهِ بِالْعُبُودِيَّةِ» «١» چقدر زشت است كه از عمر انسانى هفتاد يا هشتاد سال بگذرد و در ملك الهى زندگى كند و از نعمت‌هايش بهره‌مند شود، امّا خدا را آن‌گونه كه سزاوار شناخت اوست نشناسد. بى‌گمان، برترين و واجب‌ترين وظيفه انسان، شناخت پروردگار و اقرار به عبوديت اوست.
٣- جلب منفعت و دفع ضرر محتمل‌ هر موجود با شعورى، در پى جلب منفعت و دفع ضرر از خود است. وجود اين گرايش در انسان‌ها از يك سو، آنان را وامى‌دارد كه به كار و تلاش بپردازند و از سوى ديگر، براى دفع ضررهاى احتمالى چاره‌اى بينديشند و راه‌هاى ضرر را مسدود سازند.
با دقت در گذشته تاريخ و زمان حال، آشكار مى‌شود كه هميشه رهبرانى الهى بوده‌اند كه انسان‌ها را به سوى ايمان به مبدأ فراخوانده و تذكر داده‌اند كه در صورت شناخت خدا و ايمان به او، به رستگارى و خوشبختى مى‌رسند و در غير اين صورت، به سياه بختى و عذابى سخت دچار مى‌شوند. بدين روى، براى هر انسان صلاح‌انديشى آشكار مى‌شود كه بايد در اين باره تحقيق كند تا در اثر غفلت و بى‌توجهى، اين سود عظيم را از دست ندهد و گرفتار عذاب دنيا و آخرت نگردد. در اين گونه موارد بسيار مهم، حتى احتمال وجود ضرر نيز- به‌دليل بزرگى‌اش- كافى است كه انسان را به تلاش و كوشش وادارد.
البته بايد توجه داشت كه عوامل مزبور انسان را تا مرحله شناخت اجمالى به پيش‌