خلاصه درس‌ يكى از موضوع‌هايى كه درباره قيامت مطرح است، گواهى گواهان است. گواهان، عبارتند از خداوند، پيامبران و امامان عليهم السلام، فرشتگان، زمين، زمان و اعضاى بدن انسان. از آن جا كه هر گواهى داراى دو مرحله تحمّل و اداست، بايد زمين، زمان و اعضاى بدن، داراى گونه‌اى درك و آگاهى باشند.
بزرگترين گواه بر اعمال انسان، خداوند متعال است كه خود را بر همه چيز شهيد معرفى كرده است.
پيامبران و امامان عليهم السلام نيز بر باطن اعمال و نهان مردمان آگاهند و از اين رو، بر بندگان خداوند، گواهند. زمين و زمان نيز بر انديشه و كردار و گفتار انسان گواهند.
از ديگر گواهان، اعضا و جوارح بدن انسانند كه بنا بر قرآن كريم در روز قيامت به نطق درآمده، عليه او گواهى مى‌دهند.
پرسش‌ ١- گواهان قيامت كيانند؟
٢- خداوند درباره گواهى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چه فرموده است؟
٣- آيه‌اى را كه بر گواهى امامان معصوم عليهم السلام دلالت مى‌كند، شرح دهيد.
٤- امام صادق عليه السلام درباره گواهى زمان چه فرموده است؟
٥- آيا توبه موجب پوشيده شدن گناهان از گواهان مى‌شود؟ توضيح دهيد.