بنابراين، از اعمالِ پنهان مردم و حقيقت و باطن اعمال آگاهى ندارند؛ زيرا در توان هر انسانى نيست كه بر امور نفسانى مردم احاطه يابد و چنين مقامى براى شمارى اندك از مؤمنان حاصل است كه خداوند توان راه يافتن به باطن اعمال انسان‌ها را به آنان كرامت فرموده است. مراد آيه اين است كه در ميان مؤمنان كسانى هستند كه اعمال شما را مى‌بينند. «١» از اين رو، امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه فرموده است: «هُمُ الْائِمَّةُ» «٢» : آن مؤمنان امامانند. بريد عجلى مى‌گويد: از امام صادق عليه السلام از تفسير اين آيه پرسيدم كه خداوند فرموده است: «وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ امَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ» «٣» [: و چنين شما را امّت وسط قرار داديم تا بر مردم، گواهان باشيد.] پاسخ فرمود: امّت وسط ماييم و ما گواهان الهى بر خلقش و حجت‌هاى او در زمينيم.» ٤- فرشتگان: قرآن درباره گواهى فرشتگان بر انسان مى‌فرمايد:
«ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ الَّا لَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ» «٤» هيچ سخنى انسان بر زبان نمى‌آورد، مگر اين كه همان دم، فرشته‌اى مراقب و آماده براى انجام مأموريت [و ضبط آن‌] است.
بيشتر مفسّران معتقدند كه «رقيب» و «عتيد»، همان دو فرشته مأمور ثبت اعمالند. «٥» همچنين، قرآن مى‌فرمايد:
«وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهيدٌ» «٦» و هر انسانى وارد محشر مى‌شود در حالى كه همراه او حركت دهنده و گواهى است.
در اين جا نيز بيشتر مفسّران برآنند كه در قيامت دو فرشته با هر انسانى همراهند كه‌