مبدا و معاد - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠١
آيه استفاده مىشود كه انسان، پس از اينكه از اين جهان رخت برمىبندد، با ديده، گوش و زبان با فرشتگان و مأموران غيبى خداوند به گفت و گو مىپردازد.
«وَ قالُوا ءَاذا ضَلَلْنا فِى الْارْضِ ءَانَّا لَفى خَلْقٍ جَديدٍ بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ قُلْ يَتَوَفّيكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذى وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ الى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ» «١» و گفتند: «وقتى در زمين گم شديم [ودفن شديم و پوسيديم] آيا در آفرينش نوينى قرار خواهيم گرفت؟» حقيقت اين است كه اينان- از روى عناد- ملاقات پروردگار خويش را منكرند. بگو: همانا فرشته مرگ، كه موكل بر شماست، در حين مرگ شما را به تمام و كمال دريافت مىكند. از آن پس بهسوى خدا بازگردانده مىشويد.
قرآن كريم، در اين آيه به يكى از اشكالات منكران معاد پاسخ مىدهد. اشكال اين است كه پس از مرگ، بدن ما ناپديد مىشود و به جايى مىرود و اثرى از آن باقى نمىماند. پس، چگونه ممكن است در آفرينشى نو قرار گيريم؟
قرآن ضمن اشاره به اين كه اين اشكالات، بهانهجويىهايى است كه ريشه در عناد و انكار دارد، پاسخ مىدهد كه شما به تمام و كمال در اختيار فرشته خداوند قرار مىگيريد.
اين آيه، با صراحت تمام بيان مىكند كه به رغم نابودى اجزا و اعضاى بدن، وجود واقعى انسان پس از مرگ در اختيار فرشته مرگ قرار مىگيرد و با مرگ نابود نمىشود.
شباهت مرگ به خواب از حضرت جواد عليه السلام از مرگ پرسيدند. در پاسخ فرمود:
مرگ خوابى است كه هر شب به سراغتان مىآيد، با اين تفاوت كه اين طولانىتر است و شخص از آن بيدار نمىشود مگر در روز قيامت. حالِ كسى كه در خواب شادىهايى وصفناپذير و ترسى بىاندازه مىبيند، چگونه است؟! مرگ نيز همانگونه است. «٢»