كوركورانه از گذشتگان خود، سنّت‌هاى دوران جاهليّت را پاس مى‌داشتند و در جامعه جارى مى‌گرداندند. استاد مطهرى قدس سره در اين باره مى‌نويسد:
«انسان به‌حكم طبع اوّلى خود، هنگامى‌كه مى‌بيند يك فكر و عقيده خاص مورد قبول نسل‌هاى گذشته بوده است، خود به خود، بدون آن‌كه مجالى به انديشه خود بدهد، آن را مى‌پذيرد. قرآن يادآورى مى‌كند كه پذيرفته‌ها و باورهاى گذشتگان را مادام كه با معيار عقل نسنجيده‌ايد، نپذيريد؛ در مقابل باورهاى گذشتگان استقلال فكرى داشته باشيد.» «١» «وَ اذا قيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما انْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما الْفَيْنا عَلَيْهِ آبائَنا اوْ لَوْ كان آباؤُهُمْ لا يَعْقلونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ»؛ «٢» اگر به آن‌ها گفته شود كه از آنچه خدا فرود آورده است، پيروى كنيد، مى‌گويند: نه، ما از آنچه پدران خود را بر آن يافتيم، پيروى مى‌نماييم. آيا اگر پدران آن‌ها چيزى نمى‌فهميدند و هدايت نيافتند (باز از آن‌ها پيروى خواهند كرد؟)
مظاهرى از افكار جاهلى‌ پس از وفات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بازگشت به افكار جاهلى آغاز شد؛ شيوه و مبناى گزينش زمامدار از «انتصاب» به «انتخاب» و از «تعيين» به «شورا» تغيير يافت و انتخاب سران و كارگزاران لشكرى و كشورى براساس تعصّبات و تبعيضات قومى و نژادپرستانه انجام شد. ترك عملى امر به معروف و نهى از منكر، پيدايش فاصله‌هاى طبقاتى، تصرّف خودسر علل پيشرفت و انحطاط مسلمين ٩٩ ١ - معارف ساختگى ص : ٩٨ انه و بى‌حساب بيت‌المال مسلمانان، به بازى گرفتن احكام خدا، و تبديل و تغيير علنى حدود الهى از مظاهر بارز گرايش جاهلى است. «٣»