«رَبّنا آتِنا فِى الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِى الْاخِرَةِ حَسَنَةً»؛ «١» پروردگارا! به مادر دنيا نيكى عطا كن و در آخرت نيز نيكى مرحمت فرما.
تعليم يافتگان قرآن هنگامى كه مى‌ديدند قرآن پيروانش را به تعديل ثروت و اعتدال در امور دنيوى فرا مى‌خواند و دنيا را مقدمه و مدرسه جهان آخرت معرفى مى‌كند و دستور مى‌دهد كه حظّ دنيوى را به بوته فراموشى نسپارند و منافع م علل پيشرفت و انحطاط مسلمين ٤٢ تفقه‌پذيرى ص : ٤١ عقول و مشروع خود را از دست ندهند، «وَ لا تَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنْيا»؛ «٢» و بهره‌ات را از دنيا فراموش مكن.
با اين دريافت، به تحليل اسلام مى‌پرداختند، زيرا آن را مجموعه‌اى از برنامه‌هاى كامل زندگى مى‌يافتند، از آن تجليل مى‌كردند و به تبليغ و ترويج آن همّت مى‌گماشتند.
علاوه بر اين، قرآن در آخرين آيه خود، بر تكامل نهايى اسلام مهر تأييد زده، آن را به صراحت دين كامل خوانده و رضايت خود را از آن اعلام نموده است:
«الْيَوْمَ اكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ اتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى‌ وَ رضيتُ لَكُمُ الْاسْلامَ ديناً»؛ «٣» امروز دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آيين (جاودانِ) شما پذيرفتم.
حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله در خطبه وداع فرمود:
«اى مردم، به هر چيزى كه شما را به بهشت نزديك مى‌گرداند و از آتش دور مى‌كند امرتان كردم و از هر چيزى كه شما را به آتش نزديك مى‌كند و از بهشت دور مى‌سازد، نهيتان كردم.» «٤»