اسلام و اسير - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣

بازماند، نمى‌تواند او را بكشد، چون حكم امام را درباره او نمى‌داند. امام سجّاد عليه السلام فرمود:
«اذا اخَذْتَ اسيراً فَعَجَزَ عَنِ الْمَشْىِ وَ لَيْسَ مَعَكَ مَحْمِلٌ فَارْسِلْهُ وَ لاتَقْتُلْهُ فَانَّكَ لاتَدْرى‌ ما حُكْمُ الْامامُ فيهِ» «١» اگر اسيرى گرفتى و او از راه رفتن عاجز شد و وسيله‌اى نداشتى كه او را حمل كنى، پس او را رها كن و نكش، چون نمى‌دانى كه دستور امام درباره او چيست.
اگر اسيرى بود كه در صورت رها شدن، به كفّار ملحق گرديده و موجب تقويت آنها مى‌شود، در اين صورت ممكن است گفته شود كه كشتن او جايز است؛ چنان كه در روايت از امام صادق عليه‌السلام آمده است:
«انَّهُ قالَ فى‌ رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمينَ اسَرَ مُشْرِكاً فى‌ دارِ الْحَرْبِ فَلَمْ يُطِقِ الْمَشْىَ وَ لَمْ يَجِدُ ما يَحْمِلُهُ عَلَيْهِ وَ خافَ انْ تَرَكَهُ انْ يَلْحَقَ بِالْمُشْرِكينَ. قالَ: يَقْتُلُهُ وَ لايَدَعُهُ» «٢» آن حضرت در مورد شخصى از مسلمانان كه مشركى را در دارالحرب اسير كرده و اسير توان راه رفتن ندارد و اسير كننده نيز فاقد مركبى است كه او را حمل كند و مى‌ترسد كه اگر او را رها كند به مشركين بپيوندد، فرمود: مى‌كشد او را و رها نمى‌كند.
با توجّه به اين دو حديث و نيز احاديث مشابه ديگر «٣» و با توجّه به نظر فقها در اين زمينه مى‌توان گفت: اسيرى كه انتقال او به پشت جبهه ممكن نيست، نبايد كشته شود، بلكه بايد رها شود، مگر در صورتى كه مسأله مهمتر و خطرناكترى در بين باشد، مثل اينكه بازگشت او به سوى كفّار موجب تقويت‌