والاترين و شاخص ترين امر به معروف، رساندن پيام غدير است و هيچ امر به معروف و نهى از منكرى نمى شود مگر با امام معصوم. ديگران را به اطاعت از آن ها، امر و از مخالفت ايشان نهى كنيد.

مى تواند منظور حضرت اين باشد كه اوامر و نواهى را فقط امام مى شناسد و به شما مى شناساند. پس آنچه آن ها به شما گفته اند، به ديگران برسانيد و از خود هيچ چيزى را به نام دين بدعت مگذاريد.

١١. بيعت گرفتن رسمى‌

در آخرين مرحله خطبه، مسئله بيعت مطرح شد. حضرت با توجه به آن جمعيت انبوه و شرايط غير عادى زمانى و مكانى تصريح كرد كه با يك دست و اين گروه بسيار، بيعت با همگان امكان ندارد. خداوند دستور داده است، قبل از بيعت با دست، از زبان هاى شما اقرار بگيرم. بنابراين همگى چنين بگوييد:

«ما شنيديم، اطاعت مى كنيم، راضى هستيم و سر تسليم فرود مى آوريم درباره آنچه از جانب پروردگار ما و خودت، به ما رساندى، درباره امر امامت اماممان على امير المؤمنين و امامانى كه از صلب او به دنيا مى ايند. بر اين مطلب، با قلب هايمان، با جانمان، با زبانمان و با دستانمان با تو بيعت مى كنيم. بر اين عقيده زنده ايم و با آن مى ميريم و (روز قيامت) با آن محشور مى شويم. اين قول را تغيير نمى دهيم، تبديل نمى كنيم، درباره آن شك نمى كنيم، آن را انكار نمى كنيم، و ترديد به دل راه نمى دهيم و از اين قول بر نمى گرديم و پيمان را نمى شكنيم.

تو ما را درباره على امير المؤمنين و امامانى كه گفتى بعد از او، از نسل تو و فرزندان اويند، يعنى حسن و حسين و آنان كه خداوند بعد از آن دو منصوب كرده است، به موعظه الهى نصيحت كردى.

پس براى آن ها، عهد و پيمان از ما گرفته شد؛ از قلب هايمان، جان هايمان، زبان هايمان، ضمايرمان و دست هايمان. هر كس توانست، با دست بيعت مى كند و گرنه با زبانش اقرار مى كند. هرگز در پى تغيير اين عهد نيستيم و خداوند در اين باره از نفس هايمان دگرگونى نبيند.

ما اين مطالب را از قول تو، به نزديك و دور از فرزندانمان و خويشاوندانمان مى رسانيم و خدا را بر آن شاهد مى گيريم. خداوند در شاهد بودن كفايت مى كند. تو نيز بر اين اقرار ما شاهد هستى.»

پس از اين بيعت گرفتن زبانى، بعد از سخنانى، مجدداً فرمود:

«اى مردم! آنچه به شما گفتم، بگوييد (و با خود تكرار كنيد) و بر على، به عنوان امير المؤمنين سلام كنيد و بگوييد: شنيديم و اطاعت كرديم. پروردگارا! مغفرت تو را مى خواهيم و بازگشت به سوى توست. و بگوييد: حمد و سپاس خداى را كه ما را به اين هدايت كرد و اگر هدايت نمى كرد، ما هدايت نمى شديم.»

در پايان خطبه، فرمود:

«خدايا! به خاطر آنچه ادا كردم و امر نمودم، مؤمنان را بيامرز و بر منكران كه كافرند، غضب نما و حمد و سپاس مخصوص خداوند عالم است.»

پى نوشت ها:

[١]. مجلسى، بحارالأنوار، ج ١١٣، ص ٣٧.

[٢]. سليم بن قيس، ص ١٥٤ و ٢٠٣ و ٢٦٠.

[٣]. مجلسى، همان، ج ١١٤، ص ٣٧.

[٤]. همان، ج ٣٧، ص ١١١ و ١٢٠؛ كلينى، كافى، ج ١، ص ٢٩٣ و ٤١١؛ شيخ صدوق، خصال، ص ٤٦٤.

[٥]. سوره مجادله (٥٨)، آيه ٢٢ و سوره انعام (٦)، آيه ٨٢.

[٦]. سوره اعراف (٧)، آيه ٣٨ و سوره ملك (٦٧)، آيات ١١- ٨.