ظاهر اين روايت به ما مى گويد كه اسرار قرآن كريم و امامان اطهار (ع) در آخرالزمان به دست امام مهدى (ع) آشكار خواهد شد و اين مطلب از تعدادى از احاديث ديگر نيز استنباط مى شود.

از امام صادق (ع) نيز روايت شده است كه فرمودند: علم بيست و هفت قسمت دارد. همه آن چه را رسولان الهى آوردند، دو قسمت است، و مردم تا به امروز از دو قسمت آن آگاه نيستند. هنگامى كه قائم (ع) قيام نمايد، بيست و پنج قسمت آن را بيرون مى آورد و آن را در ميان مردم منتشر مى سازد و آن دو قسمت را نيز به آن ها انضمام مى نمايد تا همه بيست و هفت قسمت علم را انتشار دهد.[٢]

سبزوارى (ره) بيان مى كند:

«هم چنان كه طبيعت اسرار و گنج هاى خود را به تدريج آشكار مى نمايد، گنجينه هاى حقايق نيز به تدريج در افراد بشر ظاهر مى گردد، لذا در علايم نشر حق و عدل حقيقى ذكر شده كه خداوند متعال عقل ها و درك هاى بندگان را اكمال مى كند تا حجت او را مورد اهانت قرار ندهند و قدر و منزلتش را بزرگ شمارند.»[٣]

هم چنين در برخى از اخبار آمده است كه حضرت امام مهدى (ع) ميان مردم بنابر شواهد حقيقى و باطنى- نه صرفاً ظاهرى- قضاوت و حكومت خواهد نمود، و اين امرى است كه درباره هيچ يك از پيامبران و رسولان، غير از داوود نبى (ع)، سابقه نداشته است. در روايات مشاهده مى كنيم كه حضرت محمد (ص) بر اساس ظواهر امور قضاوت مى فرمود؛ چنان كه ازآن حضرت روايات شده است كه فرمودند:

شما (مردم) براى دادخواهى نزد من مى آييد، و من بشرى مانند شما هستم. ممكن است دلايل برخى از شما نسبت به ديگران گوياتر باشد، كه (در آن صورت) من ميان شما بر اساس آن چه مى شنوم داورى مى كنم. پس اگر درباره كسى [كه به ناحق ادعا كرده و به دروغ دليل آورده است‌] نسبت به حق ديگرى حكم نمايم و آن را اخذ كند، بى ترديد پاره اى از آتش را برايش تضمين كرده ام.[٤]

اما امام مهدى (ع) بنابر بواطن امور قضاوت خواهند نمود. از امام صادق (ع) روايت شده است كه فرمودند:

هنگامى كه قائم آل محمد (ع) قيام نمايد، ميان مردم همانند داوود (ع) حكم خواهد نمود، چنان چه به هر دليلى نياز دشته باشد، خداوند متعال آن را به او الهام خواهد فرمود.[٥]

پى نوشت ها:

[١]. بصائر الدرجات، ص ٢٨.

[٢]. سوره طه (٢٠)، آيه ٧.

[٣]. سوره ملك (٦٧)، آيه ١٣.

[٤]. كلمة الإمام المهدى (ع)، ص ٢٥٦.

[٥]. سوره حديد (٥٧)، آيه ٣.

[٦]. مفاهيم القرآن، ج ٦، ص ١٣٤.

[٧]. ميزان الحكمة، ماده «قرآن».

[٨]. همان.

[٩]. شرح دعاء السحر، ص ٧١.

[١٠]. الأسرار العلويّة، ص ١٨١.

[١١]. الأسرار الفاطميه، ص ١٨.

[١٢]. همان.

[١٣]. همان، ص ٣٢٣.

[١٤]. در تفسير «السرّ المستودع فيها» موارد زير ذكر شده است:

الف- امام مهدى (ع)؛

ب- امامت و ولايت؛

ج- امر ائمه (ع)؛

د- علوم ربانى؛

ه- اسم اعظم. (ر. ك: همان، ص ٥٥)

[١٥]. سوره روم (٣٠)، آيه ٧.

[١٦]. سوره اعراف (٧)، آيه ٣٣.

[١٧]. مصابيح الأنوار، ج ١، ص ٣٥١.

[١٨]. الاسرار العلويه، ص ٤٤.

[١٩]. مصابيح الأنوار، ج ١، ص ٣٥٦.

[٢٠] الأنوار الساطعة، ج ٢، ص ٢٩٨.

[٢١]. همان، ج ٢، ص ٢٩٢.

[٢٢]. همان، ص ٣١٣.

[٢٣]. نهج البلاغه، كلمات قصار ١٤٧.

[٢٤]. الأنوار الساطعة، ج ٢، ص ٢٩٨.

[٢٥]. نهج البلاغه، خ ٥، با استفاده از ترجمه محمد مهدى فولادوند.

[٢٦].

إنّى لأكتم من علمى جواهره‌		كى لايرى الحقّ ذوجهلٍ فيفتننا
وقد تقدّم فى هذا أبوحسن‌		إلى الحسين و وصىّ قبله الحسنا
يا ربّ جوهر علم لو أبوح به‌		لقيل لى أنت ممّن يعبد الوثنا
ولااستحلّ رجالٌ مسلمون دمى‌		يرون أقبح ما يأتونه حسناً