كه در دوران جاهليت گرفته شده و هر خونى كه به ناحق ريخته شده، رسماً بخشيده مى شود تا كينه توزى ها و دشمنى ها از بين برود». سپس مردم را از اختلاف ها بر حذر داشت. آن حضرت (ص) تصريح فرمود كه:

اگر من نباشم، على بن ابى طالب، در مقابل متخلّفين خواهد ايستاد.»

سپس به حديث ثقلين اشاره كرد و فرمود:

من دو چيز گران قدر، در ميان شما باقى مى گذارم كه اگر به اين دو تمسك جوييد، هرگز گمراه نمى شويد. اين دو، كتاب خدا و عترتم يعنى اهل بيتم هستند.

خطبه دوم را نيز، روز سوم در منى و در مسجد خيف ايراد فرمود. در اين خطبه، به تفرقه نينداختن بين مسلمين سفارش كرد و بار ديگر مسئله خلافت را تذكر داد و حديث ثقلين را مجدداً تكرار كرد.

در كتاب سليم‌[١] و نيز بحار الانوار[٢] آمده است: «در اين مقطع بود كه منافقان احساس خطر كردند و بين خود، پيمان نامه اى را نوشتند كه در تاريخ به نام «صحيفه ملعونه» مشهور شده است. در اين پيمان نامه آمده بود كه:

اگر محمد از دنيا رفت، يا كشته شد، نگذاريم خلافت و جانشينى وى، در اهل بيتش مستقر شود.

اينان اين معاهده را در كنار كعبه امضا كردند و با هم، هم قسم شدند. سپس آن را داخل كعبه زير خاك پنهان كردند تا سندى الزامى براى خودشان باشد.

خداوند متعال ايات ٧٩ و ٨٠ سوره زخرف را در اين جا بر پيامبر (ص) نازل كرد:

أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ. أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى‌ وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ.

بلكه آن ها تصميم محكم بر توطئه گرفتند. ما نيز اراده محكم درباره آن ها داريم. ايا آن ها مى پندارند كه ما اسرار نهانى و سخنان درگوشى شان را نمى شنويم؟ آرى، رسولان و فرشتگان ما نزد آنان هستند و مى نويسند.

با اين ايات، اسرار آن ها نزد حضرت برملا شد.

نكته مهم در اين سفر اين است كه جبرييل امين، لقب «امير المؤمنين» را به عنوان لقب اختصاصى حضرت على (ع) از جانب پروردگار آورد. نبى اكرم (ص) نيز دستور داد تا يك يك اصحابش، نزد حضرت على (ع) بروند و به عنوان امير المؤمنين به وى سلام كنند، و «السلام عليك يا امير المؤمنين» بگويند و بدين وسيله بر امير بودن آن حضرت (ع) از آن ها اقرار گرفت‌[٣].

بعد از پايان مراسم حج، با اين كه انتظار مى رفت نبى مكرم اسلام (ص) مدتى در مكه به سر برد؛ ولى آن حضرت فرمان حركت داد و دستور فرمود، همه از اين شهر مقدس خارج شوند و به طرف غدير خم حركت كنند. هنگامى كه سيل حجاج بيت الله الحرام به سرزمين «رابغ»- نقطه اى بر سر راه مكه و مدينه- در سه ميلى «جحفه»- كه يكى از ميقات هاى احرام است و راه مردم مدينه و مصر و «عراق» از آن جا جدا مى شود، رسيد جبرييل امين در غدير خم بر آن حضرت فرود آمد و با ايه ٦٧ سوره مائده، وى را مورد خطاب قرار داد: