از اين ماجرا به بعد، اصحاب به قدرى مراقب بودند كه از كسى تقاضايى نكنند، حتّى اگر سوار بر مركب بودند و تازيانه از دستشان برزمين مى‌افتاد، به كسى نمى‌گفتند آن‌را به ما بده، بلكه خودشان پياده مى‌شدند و آن‌را برمى‌داشتند.

آن حضرت فرمود: «اگر يكى از شما ريسمانى بردارد و براى جمع كردن هيزم به بيابان برود و كوله‌بارى از هيزم بر كول گيرد و آن‌را بياورد و بفروشد، و از مزد آن معاش زندگى خود را تأمين كند و آبرويش را حفظ كند، براى او بهتر از تقاضاى كمك كردن است».

٣. امام صادق (ع) فرمود:

شيعتنا من لايسأل النّاس شيئاً و لو مات جوعاً؛[٢]

شيعه ما از مردم چيزى را تقاضا نمى‌كند گرچه از گرسنگى بميرد.

٤. نيز فرمود:

من سأل من غير فقر فإنّما يأكل الخمر؛[٣]

كسى كه فقير نيست ولى تقاضاى كمك مالى كند؛ همانا شراب مى‌خورد (يعنى گناهش همانند شراب‌خوارى سنگين است).

٥. امام سجاد (ع) فرمود:

ما أحبّ أن لى بذل نفسى حمر النّعم؛[٤]

دوست ندارم داراى شتران سرخ مو (و ثروت كلان) باشم، ولى در برابر تحصيل آن، لحظه‌اى تن به ذلّت دهم.

٦. امام باقر (ع) فرمود:

طلب الحوائج إلى النّاس استلاب للعزّ ... و اليأس عمّا فى أيدى النّاس عزّ المؤمن فى دينه؛[٥]

حاجت خواستن از مردم، موجب سلب عزّت خواهد شد، و قطع اميد از آنچه در دست مردم است، مايه عزّت مؤمن در دينش مى‌باشد.

٧. امام صادق (ع) فرمود:

عزّ المؤمن إستغناؤه عن النّاس؛

عزّت مؤمن، بى‌نيازى او از مردم است.

٨. امام صادق (ع) فرمود:

إنّ الله تبارك و تعالى فوّض إلى المؤمن أموره كلّها و لم يفوض إليه أن يذلّ نفسه؛[٦]

همانا خداوند متعال همه كارهاى مؤمن را به خود مؤمن واگذار نموده، جز اين كه به او اجازه نداده است خود را ذليل كند.

٩. نيز فرمود:

لاينبغى للمؤمن أن يذلّ نفسه، قيل له و كيف يذلّ نفسه؟ قال يتعرّض لما لايطيق؛[٧]

سزاوار نيست مؤمن خود را ذليل كند، سؤال شد: چگونه خودش را ذليل مى‌كند؟ فرمود: خود را در معرض كارى كه از او ساخته نيست، قرار دهد.

١٠. امام صادق (ع) فرمود:

من سأل النّاس و عنده قوت ثلاثة أيّامٍ لقى الله تعالى يوم يلقاه و ليس فى وجهه لحم؛[٨]

كسى كه غذاى سه روز را دارد و از مردم تقاضاى كمك كند، روز قيامت با خداوند ملاقات كند در حالى‌كه در صورتش گوشت نيست.

عزّت در گفتار امام حسين (ع)

امام حسين (ع) در ماجراى كربلا و بيعت نكردن با يزيد، درباره عزّت نفس و دورى از ذلّت، بسيار سخن گفت، به عنوان نمونه فرمود:

موت فى عزّة خير من حياة فى ذلّ؛[٩]

مرگ با عزّت، بهتر از زندگى با ذّلت است.

نيز در روز عاشورا فرمود:

ألا و إنّ الدّعى بن الدّعى، قد ركزنى بين اثنتين؛ بين السّلّة و الذّلّة، و هيهات منّا الذّلّة، يأبى الله لنا ذلك و رسوله و المؤمنون، و حجور طابت و طهرت و أنوف حميّة، و نفوس أبيّة من أن نؤثر طاعة اللّئام على مصارع الكرام؛[١٠]

آگاه باشيد! فرومايه پسر زنازاده، مرا بين دو راهى مرگ و ذلّت قرار داده است؛ بسيار دور است ذلّت از ما، خداوند و رسولش ما را از پذيرفتن ذلت باز داشته است. هم‌چنين مؤمنان و پرورش‌يافتگان دامن‌هاى پاك و ارجمند، انديشه‌هاى بزرگ و شكوه‌مند و شخصيت‌هاى غيور و عزّتمند نخواسته‌اند كه ما اطاعت فرومايگان پست را بركشته شدن در قتلگاه بزرگ مردانِ بلند همّت ترجيح دهيم و ذلّت را بپذيريم.

نيز فرمود:

الموت خير من ركوب العار

و العار أولى من دخول النّار[١١]

مرگ، بهتر از ننگ ذلّت در برابر يزيد است. ننگ (ظاهرى شكست در جنگ) بهتر از ورود در آتش دوزخ مى‌باشد.

لا والله لا أعطيكم بيدى إعطاء الذليل و لا أفرّ فرار العبيد؛[١٢]

نه، به خدا سوگند! دست ذلت به سوى شما دراز نمى‌كنم، و همچون بردگان نمى‌گريزم.

نمونه‌ها

در زندگى سازنده و درخشان امامان معصوم (ع) و