ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٩ - معناى عزّت نفس در اسلام
عزّت نفس آموزه هاى اخلاقى- رفتارى امامان شيعه (ع)
محمدتقى عبدوس- محمد محمدى اشتهاردى
اشاره:
در مضامين مختلفى از معارف امامت، امامان معصوم (ع) به كشتى روان در ميان امواج بىامان دريا، تشبيه شدهاند كه هركس سوار آن كشتىها شد نجات يافت و هركس آنرا ترك كرد، غرق گرديد؛ آنكه از آنها پيشى گرفت، از مرز دين خارج، و آنكه از آنها عقب ماند، نابود شد؛ و آنكه دوش به دوش ايشان حركت كرد، به آنان پيوست و همراهشان خواهد بود.
در سخنان مختلفى از امامان، پيدايش مأمومان منتظر، مقدمه ظهور امام زمان معرفى شده است. و بىترديد، اقتداى كامل به صاحبان اين منهج و مكتب، قبل از شناخت شيوه زندگى فردى و اجتماعى و سياسى آنان ممكن نيست.
در نخستين قسمت اين نوشتار، به بيان لزوم آشنايى با زندگى چهارده معصوم (ع)، راه خروج از زندگى پوچ و بيهوده و برخى از موضوعات دو قرن، زندگى سياسى امامان پرداختيم. در اين قسمت، به بررسى آموزه «عزت نفس» در اخلاق و رفتار امامان (ع) خواهيم پرداخت.
معناى عزّت نفس در اسلام
عزّت، در لغت، به معناى شكستناپذيرى است. «عزيز» يكى از صفات خداوند است كه در قرآن، ذات پاك خدا ٩٢ بار با اين صفت ياد شده است.
عزّت، در مورد انسان نيز از همين ريشه سرچشمه مىگيرد و به معناى حفظ آبرو و شخصيّت، و عدم كرنش و دريوزگى در برابر صاحبان زر و زور و تزوير است كه يك نوع شكستناپذيرى است.
چنين عزّتى را قطعاً در پرتو ارتباط محكم با صاحب عزّت مطلق، خداى عزيز، قدرتى كه با داشتن آن هرگز اسير و ذليل هوا و هوس نمىشويم و در برابر طاغوت درون و برون سرخم نمىكند، مىتوان به دست آورد؛ به قول اقبال لاهورى:
|
آدم از بىبصرى بندگى آدم كرد |
گرچه خود داشت ولى نذر قباد و جم كرد |
|
|
يعنى از خوى غلامى ز سگان پستتر است |
من نديدم كه سگى پيش سگى قد خم كرد |