ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٩ - جهان در بحران
زراعى استفادهكننده از آبهاى سطحى در خلال سالهاى ١٩٨٥- ١٩٥٠ در اين كشور دو برابر شده است، اما ميزان زمينهاى زراعىاى كه از منابع زيرزمينى بهره مىجويند، ١١٣ برابر شده است.
هماكنون، اين منابع، آب مورد نياز بيش از نيمى از زمينهاى زراعى هند را تأمين مىكند. در ايالات متحده كه سومين حجم زمينهاى زراعى جهان را در اختيار دارد، استفاده از منابع آب زيرزمينى، ٤٢ درصد نياز كشاورزان را تأمين مىكند.
استفاده از آب در صنعت، رشدى بس فراتر از كشاورزى داشته است كه البته سودآورى آن در اين بخش هم به مراتب بيشتر از كشاورزى است. بهطور معمول، يك تن آب در صنعت حدود ١٤ هزار دلار بازدهى دارد كه اين ميزان، حدود ٧٠ برابر سودى است كه در كشاورزى به دست مىآيد. با صنعتى شدن جهان، منابع اصلى آب در خدمت كارخانههاى سودآور درخواهند آمد. هماكنون سهم صنعت از مصرف آب به ١٦ درصد رسيده كه اين ميزان به نحوى فزاينده ادامه دارد.
نكته مهم ديگر آنكه، تنها بارندگىها به تأمين آب رودخانهها، نهرها و درياچهها كمك نمىكنند و منابع و سفرههاى زيرزمينى هم در اين روند تأثيرگذارند. مطالعه بر روى ٥٤ رودخانه در سراسر آمريكا مشخص كرد كه آبهاى زيرزمينى، تأمين كننده نيمى از حجم آبهاى سطحى هستند. به عنوان نمونه، رودخانههايى چون مىسىسىپى، نيجر، يانگ تسه و بسيارى ديگر از رودخانههاى مهم جهان به اين منابع وابستهاند. مردابها كه به عنوان زيستگاههاى اصلى پرندگان، ماهىها و حياتوحش محسوب مىشوند، از ديگر مواردى هستند كه عمدتاً از منابع زيرزمينى تغذيه مىشوند.
اما از سوى ديگر، اين منابع و سفرههاى زيرزمينى از شكلگيرى بسيارى از سيلها جلوگيرى مىكنند. بارش سنگين باران سبب مىشود كه منابع زيرزمينى، آب اضافى را به داخل جذب كنند و مانعى براى طغيان و جارى شدن سيل شوند. در مناطق حارهاى آسيا كه فصل گرما ٩ ماه به طول مىانجامد، سفرههاى زيرزمينى در كنترل بارانهاى موسمى شديد اين مناطق، اهميت به سزايى دارند.
محافظت از چنين منابعى، صرفاً نبايد به كارخانههايى خاص، مزارع و ... خلاصه شود بلكه كل نظام اجتماعى، صنعتى و كشاورزى در اين مقوله نقش دارند. به عنوان نمونه، استفاده از نظامهاى سودآور كشاورزى مثلًا كشت تك محصولى، نه تنها از حجم تنوع زيستى مىكاهد بلكه سبب مىشود كه استفاده از مواد شيميايى خاص يك محصول در ناحيهاى افزايش يابد. در شهرهاى مملو از اتومبيل، نه تنها شاهد افزايش انتشار گازهاى گلخانهاى و بارانهاى اسيدى هستيم، بلكه شاهد افزايش حجم آلودگى زمين و منابع زيرزمينى به فلزات سنگين، مواد شيميايى و پسمانده فاضلابها نيز هستيم. از همين روست كه واكنش مناسب ما در قبال اين پديده، نيازمند تجديدنظر كامل ما به كل نظام زندگىمان است.
بىشك نجات آب در گروى بازسازى اساسى اقتصاد جهانى است كه مىتواند به ثبات آب و هوا و زيستكره بينجامد. رويكرد آدمى به حياتى كه با مصرف منابع حياتى، استفاده از زغال و سوخت و مبتنى بر اقتصاد صنعتى و كشاورزى سودآور بنا شده باشد، بايد به نظامى متفاوت تبديل شود.
همچنين استفاده از كودهاى سنتى و افزايش كشت حبوبات مىتواند از حجم كودهاى شيميايى و آفتكشها بكاهد. روى آوردن به نظامهاى توليد و مصرف محدود نيز مىتواند از حجم مواد زايد توليدى كارخانهها و شهرهايى كه چنين موادى را به گورستانهاى زباله و فاضلابها رهنمون مىسازند و بدين شكل، منابع و سفرههاى زيرزمينى را متأثر از خود مىسازند، بكاهد.
منبع:ww .tunside .org .sg
پىنوشت:
\* برگرفته از ماهنامه سياحت غرب، مركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما، سال سوم، شماره ٢١، فروردين ٨٤.
١.Sameshwar Singh نويسنده و روزنامهنگار هندى و از جمله فعالان محيطزيست.