گاهى در روايات «آب» به وجود امام تأويل مى شود؛ يعنى همچنانكه آب مايه حيات همه چيز است امام و حجت خدا نيز مايه حيات به شمار مى آيد. به عنوان مثال در برخى روايات در تأويل اين آيه كه مى فرمايد:

قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً[١] فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ‌[٢].

بگو اگر آبتان در زمين فرو رود، چه كسى شما را آب روان خواهد داد.

آمده است:

إذا فقدتم إمامكم فلم تروه فماذا تصنعون‌.[٣]

هرگاه امامتان را نيابيد و او را نبينيد چكار خواهيد كرد؟

اگر سال ٢٦٠ هجرى يك روز صبح بلند شديد و سراغ امام زمانتان را گرفتيد گفتند غايب شدند، چه كسى مى تواند مجدداً امامتان را ظاهر كند؟

در مصباح الشريعه روايتى از امام صادق (ع) آمده كه ويژگيهاى آب را بيان مى كند. حال با اين نگاه مى خواهيم ببينيم نسبتهاى آب و امام چيست و چگونه مى توان اين ويژگيها را به امام تأويل كرد و چه ثمره هاى عملى مى توانيم از اين بحث ببريم.

ويژگى اول آب به بيان امام ششم (ع)، مقدمه بودن آن براى ورود به بساط الهى است. به عبارت ديگر هر كه مى خواهد نماز بخواند، قرآن تلاوت كند، طواف نمايد و يا هر عمل عبادى ديگرى انجام دهد، حتماً بايد وضو داشته باشد و براى وضو نيازمند آب است. ولايت معصومين (ع) هم همين طور است؛ يعنى ورود به‌

باطن و حقيقت همه عبادات بدون ولايت چهارده معصوم (ع) ممكن نيست.

اصلًا مى توان گفت كه حقيقت نماز و ديگر اعمال عبادى چيزى جز شخص «ولى» نيست و از همين روست كه اميرالمؤمنين (ع) مى فرمايند:

انا صلوه المؤمنين وصيامهم‌.[٤]

من نماز و روزه مؤمنان هستم.

و لذا بى معرفت ولى مطلق حق نمى توان مهمان سفره و بساط رحمت خاص خداوند متعال شد.

خصوصيت دوم آب، تطهير نجاستها به وسيله آن است. يعنى نجاستهاى ظاهرى بدن را با آب مى توان برطرف كرد. ولايت هم براى نجاستهاى دل چنين نقشى ايفا مى كند. در زيارت جامعه خطاب به ائمه (ع) مى گوييم:

وجعل صلوتنا عليكم و ما خصّنا به من ولايتكم طيباً لخلقنا و طهاره لأنفسنا و كفاره لذنوبنا.

خداوند سلام و صلوات ما را بر شما و آنچه از نعمت ولايت شما برما منت عطا كرد.

براى پاكى طينت و طهارت نفسها و كفاره گناهان ما