و بسيارى پرسشهاى ديگر كه در اين مجال فرصت پرداختن به آنها نيست. آنچه در اين ميان مسلّم است اين است كه صدا و سيما نميتواند فارغ از همه حساسيتها و دغدغه هاى مختلفى كه در زمينه رويكرد رسانه به واقعه عظيم عاشورا و مناسبت محرم وجود دارد، به توليد برنامه يا پخش مستقيم و غير مستقيم مراسم عزادارى، سخنرانيها و ... بپردازد. شايد با توجه به همين مطلب بود كه امسال «شوراى معارف سيما» اقدام به تدوين و ابلاغ «بايدها و نبايدهاى برنامه سازى ويژه دهه محرم سال جارى» نمود، كه اميدواريم اين بايدها و نبايدها مورد توجه برنامهسازان و مديران پخش شبكه‌هاى مختلف قرار گرفته باشد.

اما گذشته از اين بايدها و نبايدها كه بيشتر ناظر به كيفيت ساخت و پخش برنامه‌ها در ايام محرم است بوده است، مطلب مهم ديگرى كه وجود دارد كيفيت موضوعات و محورهاى برنامهسازى در ايام محرم است. واقعه عاشورا از ابعاد مختلف تاريخى، سياسى، اجتماعى، اعتقادى، فقهى، و ... قابل بحث و بررسى است و هيچكس هم نميتواند ادعا كند كه تا كنون رسانه ملى به همه ابعاد اين واقعه عظيم پرداخته است. از اين رو بر همه گروه‌هاى برنامهساز لازم است كه با در نظر گرفتن شرايط سياسى، اجتماعى روز و مخاطبان خاص شبكه خود به ابعاد ناگفته، ناگشوده يا كمتر گفته شده رويداد كربلا بپردازند و استفاده كنندگان از رسانه را بيش از پيش با آن آشنا كنند.

برخى از موضوعاتى كه به نظر ميرسد در شرايط حاضر پرداختن به آنها ضرورى ميباشد به شرح زير است:

١. شخصيت شناسى عاشورا: در رويداد بى نظير عاشورا، شخصيتهاى مثبت و منفى فراوانى وجود دارند كه مردم ما از بسيارى از آنها شناخت اندكى دارند و آنها را حداكثر در حد نامشان و اينكه آنها در صحنه عاشورا چه نقشى بازى كرده‌اند ميشناسند، اما اينكه آنها در پشت اين صحنه كه و چهكاره بوده‌اند، چه ويژگيهاى روحى و شخصيتى داشته‌اند، چه علل و عوامل، شرايط و زمينه‌ها و روحيات و رفتارى موجب شده است كه برخى از آنها به توفيق يارى حضرت سيدالشهدا (ع) نائل و مستحق سلام ابدى گردند و برخى ديگر در مقابل آن حضرت قرار گيرند و استحقاق لعن ابدى پيدا كنند، براى بسيارى از مردم مبهم است. بدون ترديد شناخت دلايل رشد و تعالى شخصيتهاى مثبت عاشورا و دلايل سقوط و تباهى شخصيتهاى منفى آن ميتواند براى همه مردم، در همه اعصار عبرتآموز و قابل استفاده باشد.

٢. فلسفه نهضت حسينى: حضرت اباعبدالله الحسين (ع) در بسيارى از فرموده‌هاى خود به موضوع امر به معروف و نهى از منكر به عنوان فلسفه قيام كربلا اشاره و تأكيد كرده‌اند كه روح نهضت ايشان اصلاح امت پيامبر (ص) مقابله با همه مظاهر فساد و تباهى و ترويج اعمال معروف و پسنديده است. با توجه به نياز هميشگى جامعه اسلامى به امر به معروف و نهى از منكر، جا دارد كه رسانه ملى با تبيين و تشريح فلسفه نهضت حسينى و انطباق آن با نيازها و شرايط امروز جامعه ما، زمينه يك حركت عمومى و فراگير براى امر به معروف و نهى از منكر را در ايران اسلامى فراهم آورد.

٣. نقش نهضت عاشورا در جنبشهاى اسلامى طول تاريخ و دوران معاصر: قيام سرخ حسينى از اندك زمانى پس از عاشوراى سال ٦١ هجرى، تا عصر حاضر همواره مبدأ و الهام بخش جنبشها و نهضت هاى حقطلبانه، رهايى بخش و آزادى خواهانه بوده است. در طول تاريخ بسيارى از مجاهدان و حقطلبان با الهام گرفتن از نهضت عاشورا و با تأسى از رهبر آزادگان حضرت ابا عبدالله الحسين (ع) به ميدان آمده، مردم را با خود همراه ساخته و به پيروزى نيز رسيده‌اند، كه رهبر فقيد انقلاب اسلامى ايران يكى از آخرين آنهاست.

بررسى تاريخ جنبشها و نهضتهايى كه در ادوار مختلف تاريخ، به ويژه در دوران معاصر با الهام از نهضت حسينى به وجود آمدند و با بهره گيرى از مكتب عاشورا راه خود را پيش بردند، ميتواند براى نسل امروز درسآموز، الهامبخش و حركت آفرين باشد و آنها را نسبت به حقانيت نهضت حسينى بيش از پيش واقف سازد.

٤. نقش فرهنگ عاشورا در پايدارى كشور ايران: در قرون اخير كشور اسلامى و شيعى ايران بارها مورد تاخت و تاز بيگانگان قرار گرفته و گاه تا حد سقوط كامل نيز پيش رفته است، كه آخرين آنها تجاوز رژيم بعث عراق با پشتيبانى همه دولتهاى استكبارى بوده است. اما آنچه همواره موجب پايدارى اين سرزمين شده اعتقاد ولايى مردم آن به ويژه ارادت و محبت فراوان آنها به سالار شهيدان (ع) و تأثيرپذيرى بسيار آنها از فرهنگ عاشورا بوده است. شيعيان پرورش يافته در دامان پر مهر حسين (ع) «هيهات منّا الذّله» را شعار خود ساخته و «مقاومت تا شهادت» را سر لوحه خود قرار داده‌اند و از همين‌رو در برابر بيگانگانى كه حريم فرهنگى، اعتقادى و شهر و ديار اين سرزمين را مورد تجاوز قرار دهند از هرگونه جانفشانى‌