يكى از دوره‌هاى بسيار حساس تاريخ تشيع، دوران غيبت امام زمان، عليه‌السلام، است. از آنجا كه حوادث اين برهه از تاريخ با يكى از مهمترين اصول اعتقادى شيعيان يعنى اعتقاد به مسأله مهدويت گفره خورده است، لذا بيشتر به آن از ديد عقيدتى نگريسته شده و به جزئيات وقايع آن در بحث‌هاى تاريخى آن‌چنان كه بايد توجهى نشده است، البته سخت‌گيرى‌هاى خلفاى عباسى و ضرورت جلوگيرى از نشر اخبار مربوط به تولد امام زمان، عليه‌السلام، كه مبادا از اين موضوع دژخيمان حكومت عباسى خبردار شوند و به آن حضرت دست بيابند نيز در عدم ثبت و حفظ كامل و مشروح جزئيات تاريخ اين دوره بسيار مؤثر بوده است. ازطرفى چون روشن شدن برخى از نكات تاريخ به‌اثبات بعضى از ديدگاه‌هاى عقيدتى كمك مى‌نمايد، درنتيجه پرداختن به بحث‌هاى تاريخى اين دوره و به‌تبع آن ارتقاء سطح آشنايى با كم و كيف وقايع اين بخش از تاريخ به برخى از شبهات و پرسش‌هايى كه بعدها بيشتر از طرف دشمنان اسلام با هدف ايجاد تفرقه و به هم زدن وحدت مسلمانان و از بين بردن اصل اعتقاد به مهدويت پيش آمده است پاسخ‌هاى مناسبى خود به خود داده خواهد شد.

مؤلفان اثر حاضر درضمن بخش‌هاى مختلف آن تلاش كرده‌اند تا گوشه‌هايى از وقايع و رويدادهاى اين بخش از تاريخ را بيشتر مورد تحقيق و تدقيق قرار دهند.

براين اساس در فصل اول كتاب منابع مربوط به تاريخ عصر غيبت را در ضمن يك طبقه‌بندى سه‌قسمتى (كتاب‌هاى مربوط به غيبت، كتاب‌هاى رجالى، كتاب‌هاى تاريخى) معرفى مى‌كنند. آن‌گاه در فصل دوم گزارش كوتاهى از زندگى امام مهدى، عليه‌السلام، با لحاظ ديدگاه‌هاى مختلفى كه در اين‌باره هست مورد اشاره قرار مى‌دهند در فصل سوم وضعيت سياسى، اجتماعى و فكرى عصر عباسيان در آستانه دوره غيبت مورد بررسى قرار مى‌گيرد. به دنبال آن در فصل چهارم وضعيت فكرى، سياسى، اجتماعى شيعه به‌ويژه پايگاه اجتماعى و نفوذ معنوى امام هادى و امام عسكرى، عليهماالسلام، به‌عنوان رهبرى جهان تشيع مورد كنكاش قرار مى‌گيرد. در فصل پنجم زمينه‌سازى معصومين، عليهم‌السلام، براى ورود شيعه به عصر غيبت در دو بخش تشريح مى‌گردد و در فصل ششم پيشينه سازمان وكالت و جايگاه آن در عصر غيبت صغرى تحت عناوينى چون: بررسى معناى لغوى و اصطلاحى واژه وكالت، علل تشكيل سازمان وكالت، بررسى محدوده زمانى و جغرافيايى فعاليت سازمان وكالت، وظايف و مسئوليت‌هاى سازمان وكالت، ويژگى‌ها و شرايط لازم براى وكلاى ائمه، عليهم‌السلام، ساختار و شيوه‌هاى عملكرد سازمان وكالت، معرفى مهمترين وكلاى ائمه، عليهم‌السلام، تا عصر غيبت صغرى ... مورد بررسى قرار مى‌گيرد.

در فصل هفتم عصر غيبت صغرى از نظر وضعيت سياسى، اجتماعى و فكرى مورد بررسى قرار گرفته آن‌گاه درباره تاريخ غيبت و چگونگى آغاز آن و فلسفه غيبت و ويژگى‌هاى دوره غيبت صغرى و نواب اربعه و معرفى وكلاى خائن و مدعيان دروغين وكالت و همينطور وضعيت فكرى و سياسى، اجتماعى شيعه مطالبى ارائه مى‌شود. در فصل نهم مهمترين مسائل عصر غيبت نظير نهضت‌ها و دولت‌هاى شيعى در عصر غيبت كبرى، مبارزات فكرى و سياسى علماى شيعه و دوره‌هاى مرجعيت دينى شيعه در عصر غيبت كبرى و ... بررسى مى‌شود.

بالاخره در آخرين فصل كتاب سيرت و آثار امام مهدى، عليه‌السلام، در عصر غيبت و دوران پس ازظهور مورد اشاره قرار مى‌گيرد.