انتظار، كيفيتى روحى بوده كه موجب به وجود آمدن حالت آمادگى است براى آنچه انتظار دارند و ضدّ آن يأس و نااميدى است. هر چه انتظار بيشتر باشد، آمادگى بيشتر است. اگر انسان، مسافرى داشته باشد كه چشم به راه آمدن او است، هر چه زمان رسيدن او نزديك‌تر گردد، آمادگى براى آمدنش، فزونى مى‌يابد. حالت انتظار، گاهى به پايه‌اى مى‌رسد كه خواب را از چشم مى‌گيرد و درجات انتظار از اين نظر تفاوت مى‌كند. همچنين از نظر ميزان حبّ و دوستى نسبت به آنچه را انتظار دارد، تفاوت وجود دارد. هر چه عشق به «منتظر» افزون باشد، آمادگى براى فرا رسيدن محبوب افزون مى‌گردد و دير آمدن و فراق محبوب دردناك مى‌گردد تا بدانجا كه انسان منتظر از خود بى‌خود مى‌شود و دردها و سختى‌هاى دردآور و مشكلات سخت خود را در راه محبوب حس نمى‌كند.

٤٤. انتظار چه ويژگى هاى خاصّى دارد؟

انتظار، در درجه نخست، ويژه حيات و زندگى است. ماهيت زندگى انسان با انتظار و اميد به آينده عجين شده است؛ به گونه‌اى كه بدون انتظار، زندگى مفهومى ندارد و شور و نشاط لازم براى تداوم آن در كار نيست. حيات حاضر و كنونى، ظرف پويايى، تلاش و حركت به سوى فردا و فرداهاست، و اين‌چنين پويايى و حركتى بدون عنصر «انتظار» ممكن نيست؛ زيرا احتمال معقول بقا و پايدارى و اميد به تداوم حيات است كه به زندگى كنونى معنا و مفهوم مى‌بخشد و پويايى و نيروى لازم براى ادامه آن را تأمين مى‌كند. از اين‌رو است كه ماهيت زندگى با انتظار، پيوستگى ناگسستنى دارد.

هر انسان زنده‌اى كه در انتظارهاى خويش، به تداوم حيات مى‌انديشد و بقاى خويش را انتظار دارد، تمام حركت و سكون خود را در راستاى اين انتظار و در جهت متناسب با تداوم حيات قرار مى‌دهد.

و بنابراين در روايات اسلامى مى‌بينيم كه انتظار فرج از افضل اعمال امّت پيامبر (ص) شمرده شده است؛ يعنى ويژگى انتظار در عمل، در راه رسيدن به حيات است. شايد يكى از علل اين‌گونه آموزش‌ها اين بوده است كه پيروان امام مهدى (عج) بكوشند تا خود را به امامشان نزديك كنند و مانند او بينديشند و امّت با امام در انتظار به سر برند؛ زيرا امام نيز در انتظار ظهور خود به سر مى‌برد.

در حالت انتظار، بهترين شيوه پيوند و هم‌سويى و همدلى با امام نهفته است و غفلت از انتظار و معناى صحيح آن، سبب بى‌خبرى و بى‌احساسى نسبت به سوزها و شورهاى امام موعود است. شايد در دوران غيبت، انتظار راستين براى فرج، يعنى حضور امام در جامعه انسانى، نخستين راه بيعت و هم‌پيمانى با امام موعود باشد؛ زيرا انتظار حضور در متن جريان‌ها و حوادث پيش از ظهور است و مايه يادآورى هدف‌ها و آرمان‌هاى امام موعود و زمينه آگاهى و هوشيارى هميشگى است و در حال انتظار نبودن، به معناى غفلت و بى‌خبرى و بى‌احساسى و بى‌تفاوتى نسبت به حوادث پيش از ظهور و اصل ظهور است.

جامعه منتظررا هر حادثه‌اى، هر چند عظيم و ويرانگر و هر عاملى، هر چند بازدارنده و يأس‌آفرين، از تحقّق هدف‌هاى مورد انتظار، مأيوس‌