ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٦ - مراقبات ولايى
اهمّيت و ضرورت شناخت حقوق امام
مرتضى مهدوى يگانه
مراقبات ولايى
در تعاملات و مناسبات اجتماعى، خصوصاً در جامعه دينى، مقولهاى به عنوان «حق» و سپس «تكليف»، همواره يكى از پايهها و لوازم حيات انسان به شمار مىرود. در چنين جامعهاى، افراد به دليل روابط متقابل و پيوندهاى گوناگونى كه با يكديگر دارند، تأثير و تأثّرات، افاضه و استفاضات و داد و دهشهايى ميان آنها صورت مىپذيرد كه در يك منظومه معرفتى، ايمانى و انسانى، عناوينى چند را به خود اختصاص مىدهد و نامهايى پيدا مىكند، تعهّدات و ملزوماتى به وجود مىآيد و تكاليف و وظايفى را ايجاد مىنمايد. از جمله اين عناوين، مسئله «حق» است. گزارههايى مانند اينكه پدر و مادر و فرزندان بر گردن يكديگر حقوقى دارند؛ زن و شوهر يا خواهر و برادر يا شاگرد و استاد، برادران دينى نيز بر هم حق دارند و امثال اينها، از دل همين منظومه بيرون مىآيد. در واقع، يك ساختار حقوقى مهم، دقيق و نظاممند در اين ساحت وجود دارد كه بر زندگى دنيوى، برزخى و اخروى انسانها تأثيرات فراوانى مىگذارد و چه بسا سرنوشت افراد را رقم مىزند؛ البتّه در يك نگاه گسترده و كلان، اين ساختار موجودات ديگر را نيز در برمىگيرد و مقولاتى، مانند حقوق حيوانات، گياهان و گاه جمادات را نيز شامل مىشود كه عجالتاً مورد نظر ما نيست. عنايت ما در اين بحث، به حقوق انسانها و به طور خاص، حقوق امام عصر (عج) و حجّت خدا بر مسلمانان و مؤمنان معطوف است.