مى‌دانيم در گوهرباره‌هاى ائمّه (ع) هيچ كلمه‌اى بدون دليل عنوان نشده است. استفاده از كلمه «بهار» به معناى سرزندگى، دوباره شكوفايى و تازه بودن است و چه زيبا بيان نموده‌اند كه بهار تربيت، در كودكى است؛ چرا كه كودك در ابتداى سنين تولّد به مانند خميرى است كه در دستان والدين شكل مى‌گيرد. اين خمير را هرطور شكل دهى، سازه به دست آمده، آن چيزى است كه توسط انگشتان ما به ثمر رسيده است.

اگر در ابتداى كودكى، با شيرين نشان دادن عباداتى، مانند نماز به كودك، آن را در وجودش نهادينه كنيم، شايد در بزرگسالى، كمتر با مشكل مواجه شويم. به همين منظور، راهكارهاى زير شايد راهبرى باشد در جلب اين مقصود.

نماز

امام على (ع) مى‌فرمايند: «در كودكى، فرزندانتان را به نماز تعليم دهيد و در بلوغ، آنها را به نماز وا داريد.» و همچنين خطاب به يكى از ياران خود مى‌فرمايند: «كودكان اهل خانه‌ات را به نماز و طهارت تشويق نما.»

اين شوق به نماز زمانى است كه ما در كودكى، آنان را به اين كار تشويق كرده باشيم؛ لذا موارد زير در تشويق كودكان به نماز، از اهمّيت فوق‌العادّه‌اى برخوردار است:

- جلوى كودكانمان وضو بگيريم و اين وضو را براى آنان اين‌طور توضيح دهيم كه ببين دستم موقع وضو چقدر تميزتر مى‌شود يا ببين صورتم با وضو چقدر روشن‌تر مى‌شود؛

- يك سجّاده يا جانماز كوچك با رنگى زيبا براى كودك تهيّه كنيم؛

- اكثر بچّه‌ها ابتدا به سمت پدر و مادر نماز مى‌خوانند و قبله ابتدايى آنها والدين است تا اينكه به مرور زمان، به سمت قبله نماز خواندن را ياد مى‌گيرند. آنها را در اين كار مؤاخذه نكنيد؛ چرا كه بعد از يك مدّت كوتاه، جهت‌يابى قبله براى آنها شناخته مى‌شود؛

- اذكار نماز را براى آنها بلند بخوانيد تا اين اذكار در ذهنشان تداعى شود؛

- سعى كنيد در بين دو نماز، به كودكتان بيشتر محبّت نماييد. كودك را در آغوش بگيريد و با لبخند به او بگوييد: نمازت قبول باشد؛

- در پايان نماز با يك هديه كوچك او را ترغيب نماييد؛

- سعى كنيد نمازتان را در اوّل وقت بخوانيد. بگذاريد كودكان دريافت نمايند كه نماز مقدّم بر هر كارى است؛

- او را در بين جمع، تشويق كنيد تا ديگران هم از كار خوب او آگاهى پيدا كرده و اين دانستن، خود اشتياقى مى‌شود تا دوباره او شما را در نماز همراهى كند؛

- اگر جايى از لباس كودك كثيف شده و اين كثيفى به چشم مى‌آيد، لباس او را عوض كنيد و به او بگوييد كه هميشه بايد با لباس تميز نماز بخواند و با خدا صحبت كند؛

- سعى كنيد او را به مسجد ببريد تا با فضاى مسجد هم آشنا شود؛

- سعى كنيد بيشتر وقت خود را در مسجد به ذكر و دعا بپردازيد؛

- قبل يا بعد از برپايى نماز در مسجد، اگر وقت داريد او را به پارك محلّ خود ببريد تا شيرينى مسجد براى او دوچندان شود؛

- حضور قلب خود را در نماز زياد كنيد و بگذاريد كودك احساس كند كه شما با خدا صحبت مى‌كنيد و حضور قلب شما نشان از علاقه شما به نماز دارد؛

- در هنگام برپايى نماز صبح، سعى نكنيد كه در نهايت سكوت اين عبادت را انجام دهيد و اگر كودك شما در حين نماز صبح بيدار شد او را در آغوش بگيريد و اين عبادت صبحگاهى را به او توضيح دهيد.

مراسم مذهبى، ولادت‌ها و جشن‌هاى ائمّه (ع)

به راستى چطور مى‌شود به كودكانمان ياد دهيم كه مثلًا امروز نيمه شعبان است يا امروز تولّد امام حسين (ع) است يا امروز شهادت امام رضا (ع) است و ...

در مراسم شادى، به طريق زير عمل كنيد:

- ابتدا از شأن و مقام آن امام، به زبان كودكانه براى بچّه‌ها صحبت نماييد. از اينكه امام بچّه‌ها را دوست دارد يا اينكه امام همه كارهاى بچّه‌ها را مى‌بيند؛

- به او بگوييد در قبال كارهاى خوب تو فرشته‌هاى امام براى تو جايزه مى‌آورند و با تهيّه جايزه‌هايى او را به محبّت امام نزديك كنيد؛

- در روزهاى بزرگداشت، ولادت و ... سعى كنيد شادترين لباس‌ها را بپوشيد و در اين روزها، با كودكانتان مهربان‌تر باشيد؛

- اگر در روزهاى عزيز ولادت، خطايى از آنها سر زد، سعى كنيد خطاى آنها را چشم‌پوشى كنيد و به آنها عنوان كنيد كه مثلًا چون امروز نيمه شعبان است يا چون امروز تولّد امام رضا (ع) است، اين اشتباهات را مى‌بخشم؛

- در روزهاى محبوب و مقدّس، آنها را به پارك يا جاهاى تفريحى ببريد و به آنها علّت اين تفريح را توضيح دهيد؛

- در روزهاى شهادت دليل اين حزن را براى كودكان با زبان كودكانه توضيح دهيد. از شهادت امامان به زبان كودكانه داستان بگوييد و از دشمنان آنان به كودكان توضيح بيشترى دهيد؛

- سعى كنيد روزهاى شهادت را گرامى داشته و لباس‌هاى تيره بپوشيد. بگذاريد كودكانتان تفاوت بين روزهاى شهادت و ولادت را دريافت نمايند.