نكته قابل تأمّل در باب زيارت، اين است: در عواملى كه ما با ائمّه داشته‌ايم، ممكن است عهدهايمان با آنها كهنه و فراموش شده باشد و زيارت نوعى احيا و تجديد همه اين عهدها و پيمان‌هايى است كه در عوامل ميثاق، ارواح و انوار و ... بوده است. در واقع، انسان زائر در سير خودش به سوى خدا، عهدهايى (عهد توحيد و عبوديت، عهد ولايت، عهد تبعيت از نبىّ‌اكرم (ص)) بسته است كه با زيارت، آنها را تجديد مى‌كند. در روايت هم داريم؛ بر شيعيان هر امام [فرض‌] است كه با آن امام، عهدشان را تجديد كنند و به زيارت بروند.

زيارت ابعادى دارد كه يكى از آن ابعاد سير معنوى است كه در زيارت براى زائر اتّفاق مى‌افتد و سلوكى است كه او با امام خود دارد. در روايات به اين زوايه خيلى پرداخت شده است. گاهى توضيح داده شده كه در برابر هر گامى كه فرد براى مسير زيارت امام بر مى‌دارد، حسنه‌اى برايش نوشته مى‌شود و گناهى از او پاك مى‌شود. گاهى اگر زيارت كامل باشد، براى هر قدم از زيارت، ثواب حجّ عمره براى فرد نوشته مى‌شود. در روايات، گاهى ثواب را تا هفتاد هزار حجّ مقبول هم نوشته‌اند. در «كامل الزّيارات» روايتى نورانى از امام موسى‌بن‌جعفر (ع) نقل شده است. از حضرت سؤال شد: زيارت فرزند شما چقدر ثواب دارد؟ امام فرمودند: «هفت حج.» فرد تعجّب كرد، امام فرمودند: «هفتاد حج.» باز تعجّب كرد، فرمودند: «هفتصد حج.» بيشتر تعجّب كرد. امام فرمودند: «هفت هزار حج.» و بعدش ثوابش را تا هفتاد هزار حج بيان كردند.

يعنى اگر كسى در حرم امام رضا (ع) بيتوته كند، ثواب هفتاد هزار حجّ مقبول را دارد. حكايت است كه يكى از ثروتمندان اطراف «مكّه» موفّق به سفر حج نشده بود. پيامبر (ص) از سفر حج برگشتند. او از پيامبر پرسيد كه من امسال موفّق نشدم به سفر حج بروم، چقدر بايد بپردازم تا آن را جبران كنم؟

پيامبر (ص) فرمودند: «اگر به اندازه اين كوه، طلا و نقره بدهى، نمى‌توانى جبران كنى.» پس حج يك عبادت معمولى نيست، آن وقت زيارت امام رضا (ع) ثواب هفتاد هزار حج، مقبول دارد؛ يعنى انسان هفتاد هزار سال عمر كند و هر سال هم حج برود و هر سال هم حجّش مقبول شود؛ در حالى كه در يك زيارت و يك شب بيتوته كردن نزد امام رضا (ع) اين را مى‌شود به دست آورد.

مقصد خداست‌

پرسشى كه ممكن است ايجاد شود، آن است كه آيا اين زيارت بايد مقوله پيچيده‌اى باشد يا همين زياراتى كه مى‌رويم، كافى است؟

بايد دانست، همين زيارت‌هايى كه مشرّف مى‌شويم، نه نتها زيارت، ظاهر، باطن و درجاتى مانند نماز دارد. بعضى‌ها وقتى نماز مى‌خوانند، عروج مى‌كنند و برمى‌گردند، بعضى‌ها هم حال و هوايى پيدا نمى‌كنند؛ يعنى به اندازه‌اى كه انسان زائر مى‌شود و به اندازه‌اى كه وارد وادى ولايت امام مى‌شود، با امام سير مى‌كند؛ چون زيارت در واقع يك سير و سفر كامل الى الله است و در زيارت، مقصد خداست. اين سفر الى الله از وادى ولايت عبور مى‌كند و به اين بستگى دارد كه انسان تا