بى‌هيچ مقدّمه؛ در روزهايى كه زائران «بيت‌الله الحرام»، عزم خود را براى به جا آوردن حج جزم كرده و راهى «حجاز» مى‌شوند، متذكّر يكى از شگفت‌انگيزترين سنّت‌هاى مندرج در اين سفر دور و دراز مى‌شوم: «طواف خانه و استلام حجرالاسود».

سدير مى گويد:

از امام باقر (ع) شنيدم؛ در حالى كه وارد «مسجدالحرام» مى‌شدند و من خارج مى‌شدم، دست مرا گرفتند و برابر كعبه ايستادند و فرمودند:

«اى سدير! همانا به مردم دستور داده شده است كه بيايند، به اين سنگ‌ها طواف كنند و سپس نزد ما آيند و ولايت خود را به ما اعلام دارند و اين است قول خداوند: «وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى‌؛ و به راستى من بسيار آمرزنده‌ام براى كسى كه بازگردد و كار خوب كند و سپس رهبرى شود ...»[١]

پس از آن، اشاره به سينه خود كردند و فرمودند: «به سوى ولايت ما رهبرى شوند.»[٢]

به عبارتى، امام حج‌گزار را كسى معرفى مى‌كنند كه درآينه اعمال و آداب اين سفر، موفّق به «اعلام ولايت» بر آستان امام و حجّت حىّ خداوند و تجديد عهد با ايشان شده باشد.

از قول امام علىّ بن موسى الرّضا (ع) نيز درباره راز استلام و مسّ نمودن حجرالأسود آمده است:

«سرّ استلام و مسّ نمودن حجرالأسود اين است كه حق‌تعالى، وقتى پيمان و عهد از بنى‌آدم گرفت [عهد بندگى خداوند، عهد به رسالت رسول ختمى مرتبت (ص) و عهد ولايت و امامت‌]، حجر آن عهد و پيمان را در خود فرو برد و به همين خاطر است كه مردم مكلّف شده‌اند، آن ميثاق را با استلام حجر، تجديد كنند؛ لذا در مقابل حجرالأسود كه مى‌رسند، به آن خطاب كرده و مى‌گويند: امانت مرا بده و ميثاق و عهد خود را با تو تجديد مى‌كنم تا شهادت دهى كه به آن وفا كرده‌ام و كلام سلمان فارسى، عليه‌الرّحمه، اشاره به همين معنا دارد كه فرموده: روز قيامت البتّه حجرالأسود مى‌آيد، همچون «كوه ابوقيس» يك زبان و دو لب دارد و براى كسانى كه با او تجديد عهد كرده‌اند، شهادت مى‌دهد كه ايشان به عهدشان وفا نموده‌اند.»[٣]

هر زائر، در لحظه شروع طواف، دست عهد و بيعت، به سوى حجر الأسود، سنگ ميثاق و پيمان ازلى بلند مى‌كند و در پايان، به نشانه تجديد عهد با خداوند، رسول خدا (ص) و حضرت ولىّ‌الله الأعظم، ارواحنا لتراب مقدمه الفداء، حجرالأسود را استلام و بر آن بوسه مى‌زند تا حجر، شاهدى بر تجديد عهدش در فرداى قيامت باشد.

بايد پرسيد: چه تعداد از حج‌گزاران و چه تعداد از ما، عهد خويش را با حجّت حىّ خداوند، تجديد و پيمان ازلى را نو كرده‌اند؟ و در مسير اين تجديد عهد و معرفت درباره مقام والاى حجّت حىّ خداوند، چگونه تكليف خويش را ادا و آن را به اثبات رسانده‌اند؟

به عبارت ديگر، تعداد حج‌گزاران واقعى، به تعداد تجديد عهدكنندگان واقعى قابل شناسايى است.

با غفلت از ساحت قدسى حضرت ولىّ‌الله الأعظم (عج) و غرقه شدن خلق روزگار در هواجس و حوادث تلخ و شور آخرالزّمانى، هر روز از تعداد حج‌گزاران واقعى كاسته و بر شمار قبيله لعنت و ابليس ملعون افزوده مى شود و اگر چنين نبود، امام على (ع) از اين عصر و زمان، با عنوان «شرّالازمنه» ياد نمى‌فرمودند.[٤]

و امّا بعد!

در اين دوران واويلا و واحسرتا، موعود و محصولات فرهنگى موعود، هر روز لاغر و لاغرتر مى‌شوند. شايد تا چند صباح ديگر، جز يكى دو خاطره‌اى از آنها باقى نماند.

با كمال تأسّف بايد اعلام داشت كه از حيث كميّت آثار و كميّت نفرات،