آن وجود مقدس و فيض اقدس دليل اراده خداست. دليل اراده خدا يعنى چه؟ اينجا جايى نيست كه ديگر من و امثال من بتوانيم حرفى رقم زنيم و يا سخنى بياوريم. در بيان اين كمال و توضيح اين جلال، كميت كملين هم مى‌لنگد و راه به جايى نمى‌برند. ارادة الله چيست؟ دليل اراده او كيست؟ اين چه مقام و منزلتى است؟ آيا مى‌شود كسى به مقامى برسد كه بر اريكه جلالت دليل ارادةاللهى تكيه بزند؟

آرى، مى‌شود و شده است. دليل ادل بر امكان شى‌ء وقوع آن است همان آقا كه به امر او اين زيارت شريفه را مى‌خوانيم صاحب اين كمال و منزلت است؛ دليل ارادةالله است.

در اينجا، براى ارباب بصيرت و صاحبان درايت، به يك نكته اشاره مى‌كنيم و آن اينكه: از مجموع مدارك رسيده در مورد اراده حق متعال و ارتباط اراده بندگان و اوليا با اراده ذات قدوس ذوالجلال سه مرحله استفاده مى‌شود:

مرحله نخست آن است كه بنده اراده‌اش را تابع اراده خدا قرار دهد؛ هر چه خدا مى‌خواهد او همان را بخواهد. اين حقيقت از گفتگوى جابربن عبدالله انصارى با حضرت باقر، عليه‌السلام، استفاده مى‌شود.

در آخر عمر- كه به ضعف پيرى و ناتوانى مبتلا شده بود، حضرت باقر، عليه‌السلام، حالش را پرسيد. عرضه داشت: در حالى هستم كه پيرى و مرض و مرگ نزد من از جوانى و سلامتى و حيات محبوبتر است. امام، عليه‌السلام، فرمود:

اما من اگر خدا جوانى يا پيرى، مرض يا عافيت، مرگ يا حيات را برايم قرار دهد و بخواهد، من هم همان را مى‌خواهم و مى‌پسندم.[١]

مرحله دوم اتحاد اراده عبد است‌با اراده رب. اين مقام، گويى بنده خود را مسلوب‌الاراده ساخته است. اگر از او بپرسند: چه اراده دارى؟ چه مى‌خواهى؟ مى‌گويد: من اراده ندارم چيزى نمى‌خواهم. اين از اسرار عجيبه و نكات دقيقه‌اى است كه توجه به آن بيشتر لازم است.

انسانى كه كمال او به اراده و اختيار اوست، كمال اراده و انسانيت او به اين است كه خود را مسلوب‌الاراده نمايد و در برابر اراده خدا هيچ اراده‌اى از خود نداشته باشد. در مرحله سابق اراده بود ولى تابع بود. در اين مرحله اصلا اراده‌اى نيست. اتحاد است از حيثى و وحدت از جهتى. گوياى اين مقام سخن حضرت سجاد، عليه‌السلام، است كه گويد:

وقتى سخت بيمار شدم. پدر بزرگوارم به من فرمود: چه مى‌خواهى؟ گفتم: مى‌خواهم كه در آنچه پروردگارم براى من تدبير مى‌كند (و رقم مى‌زند) پيشنهادى‌