ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٨ - هدايت شده پيروز
هدايتشده پيروز
پاسخ به تحريفهاى بريتانيكا در موضوع مهدويت
مرتضى دهقان، بهروز عليزاده
دايرة المعارف بريتانيكا در سال ١٩٩٦ ميلادى به شكلCD منتشر و در دسترس علاقهمندان به اين دايرة المعارف بزرگ قرار گرفت. دايرة المعارف بريتانيكا علاوه بر داشتن مقالاتى در زمينه علوم تجربى داراى مقالاتى در زمينه علوم انسانى و علوم مذهبى نيز مىباشد. تهيه كنندگان اين دايرة المعارف در مورد معرفى امام زمان، عجل الله تعالى فرجه، نيز مقالاتى را ارايه دادهاند. بررسى اين مقالات نشان مىدهد كه نويسندگان آنها اطلاع چندانى از موضوع مهدويت در اسلام نداشتهاند و در بسيارى از موارد، اطلاعات غلط و تحريف شده درباره ولى عصر، عجل الله تعالى فرجه، به استفاده كنندگان از اين دايرة المعارف ارائه دادهاند. آنگونه كه هر چند انسان خوشبين باشد، نمىتواند برخى از نادرستيها را در اين مقاله ناديده انگارد. و جاى اين پرسش باقى مىماند كه چرا نويسندگان دايرة المعارف، در اين زمينه به منابع و مآخذ معتبر و مستند شيعه و سنى مراجعه نكردهاند. در حالى كه عالمان و پژوهندگان شيعه از صدر اسلام تا به امروز كتابهاى ارزشمندى در موضوع مهدويت تدوين نمودهاند، و مقاله نويسان بريتانيكا مىتوانستند براحتى با حوزههاى علمى تشيع و مراكز تحقيقاتى در ايران و يا ساير نقاط جهان تماس برقرار نمايند و از آثار اصيل و منابع معتبر تشيع و تسنن بهره ببرند، و اطلاعات كاملى نسبتبه امر مهدويتبه دست آورند.
اين مورد و ديگر موارد، از اين دست، نشانگر آن است كه نه تنها بسيارى از مستشرقان و اسلام شناسان غربى، بلكه مراكز مهم تحقيقى غرب نيز، در بررسى عقايد آئين تشيع و مكتب اهلبيت، عليهمالسلام، در پى آن نبودهاند كه آنچه را مىنويسند، مستند به مراجع دست اول و مآخذ معتبر شيعه و سنى باشد. از اين رو يك دانش پژوه و محقق مسلمان، براى دريافت معارف دينى و حتى تاريخى خود، نمىتواند به آثار تحقيقى و تجزيه و تحليل غربيان، به چشم وثاقت و اطمينان بنگرد و به آنها مراجعه نمايد، تا چه رسد به اينكه آنها را مبناى نگرش و دين باورى و تحقيق خود قرار دهد. در اين نوشتار، ابتدا ترجمه دو مقاله تحت عناوين «آخر الزمان در مذاهب اسلام و زرتشت» و «مهدى»، از دايرة المعارف بريتانيكا آورده شده و سپس به نقد و بررسى آنها خواهيم پرداخت. ذكر اين نكته ضرورى است كه پاسخ تمامى شبهات و اتهامات وارده در دو مقاله مذكور و ديگر موارد، در سخنان معصومين، عليهمالسلام، و آثار بزرگان و علماى تشيع، رضوان الله تعالى عليهم، و حتى برخى از علماى اهل سنتبا بهترين شكل،