ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٣ - مقدمه
ماشَيح موعود يهود
ايمانوئل شوحط
مقدمه و تلخيص: آرش آبائى
قسمت اول
اشاره: انتظار نجاتبخش موعود در همه اديان و مكاتب مطرح بوده و بخش عمدهاى از تعاليم دينى را به خود اختصاص داده است. نظر به اهميت شناخت ديدگاه ديگر اديان در زمينه موعود آخرالزمان، مجله موعود تلاش كرده است كه در هر فرصتى ديدگاه يكى از اديان را، حتىالامكان از زبان و بيان پيروان آن مطرح و به خوانندگان خود عرضه كند. در اين شماره نيز براى شناخت بيشتر موعود يهود مقالهاى را كه توسط يكى از دين پژوهان يهودى نوشته شده، تقديم شما عزيزان مىكنيم.
مقدمه:
[١]
انديشه نجاتبخشى و انتظار براى موعودى كه خواهد آمد و نظامى منطبق با قوانين الهى و آسمانى برقرار خواهد كرد، يكى از مهمترين بخشهاى اعتقادى و مشترك در اديان توحيدى است.
هرچند اين كه ويژگىهاى اين موعود چيست؟ كى و كجا ظهور خواهد كرد؟ در همه دينها يكسان نيست اما آنچه كه در اين انديشه مشترك است اين است كه نجاتدهندهاى از خاندان نبوت خواهد بود و اين ناجى به خوى پسنديده، تقوا، دانش و همه صفات نيكو آراسته و از بدىها و زشتىها مبراست.
در دين زرتشتى يك منجى آينده به نام سوشيانت يا سوشيانس مورد انتظار است. او از فرزندان زرتشت است كه نطفهاش به شيوهاى معجزهآسا در آب درياچه نگهدارى مىشود. مادر او نيز نژادش به پسر زرتشت مىرسد.
در دين يهود، نجاتبخش نهايى ماشيح به معناى مسح و تدهين شده نام دارد و به تصريح متون، از خاندان داود پيامبر است.
به اعتقاد مسيحيان، حضرت عيسى بار ديگر زنده مىشود و براى نجات مردم فرود مىآيد. فارقليط از جمله القابى است كه به منجى مسيحيان داده شد و لفظاً به معنى آموزگار، شفيع و هادى و تقويت دهنده بوده و تحققبخش عدالت در جهان آينده است.
شيعيان معتقدند كه منجى آينده، امام دوازدهم است كه از نظرها غايب گرديده و روزى دوباره ظاهر شده و براى برقرارى عدالت و صلح قيام خواهد كرد. نام او مهدى به معناى هدايتكننده است. در اسلام، مهدى موعود از سوى پدر از خاندان نبوت است و از سوى مادر نيز به قيصر روم منتسب است كه در نهايت به حواريون عيسى منتهى مىشود.
حتى در آيينهاى ديگر نيز مانند همين اعتقاد درباره موعود وجود دارد. مثلًا در آيين هنديان باستان كالكى دهمين ظهور ويشنو كه همان مفهوم موعود و انديشه مهدويست است- سوار بر اسب سفيدى خواهد شد و شمشير درخشان در دست گرفته و عصر طلايى را از نو آغاز خواهد كرد.
اختلافنظر درباره شخص ناجى در هر يك از اديان، مانع و مخالفى براى ساير عقايد به شمار نمىرود، همانگونه كه در اعتقاد يهود، قبل از ماشيح، شخصى به نام الياهو خواهد آمد و ظهور ماشيح و فرا رسيدن روز حسابرسى الهى را بشارت خواهد داد.
در اين مبحث، به طور مختصر شخصيت ماشيح و وضعيت دوران نجات نهايى جهان بر اساس اعتقادات يهود مطرح خواهد شد.
يكى از پايههاى اساسى و اصول مهم آيين يهود، ايمان به ظهور ماشيح و دوره نجات گئولا است. طبق نظر هارامبام، هر فرد يهودى كه به ماشيح اعتقاد نداشته باشد و يا چشم به راه آمدن او نباشد، منكر سخنان حضرت موسى و ساير انبياء بنىاسرائيل است زيرا همانطور كه ذكر خواهد شد، موضوع، ماشيح بكرات در متون مقدس عنوان گشته است.
عليرغم اهميت اين موضوع و ذكر مداوم آن در گفتارهاى مذهبى جامعه يهودى، معمولًا اين عقيده به صورت يك تئورى خشك و خيالى تلقى مىشود تا واقعيتى قابل لمس و حقيقى در واقع ترديد و ابهام زيادى اين موضوع را احاطه كرده است كه