١٦. افراد خانواده براى كنترل امور غيرممكن، تلاش فراوان مى‌كنند و هرگز متوجّه نمى‌شوند كه انجام بعضى از خواسته‌هاى آنان به وسيله طرف مقابل غيرممكن است؛

١٧. افراد خانواده گاه دچار مشكل كمال‌طلبى مطلق مى‌شوند و در اين راه، هم خود متحمّل فشارهاى روانى زيادى مى‌شوند و هم بر افراد ديگر خانواده فشارهاى فزاينده‌اى را وارد مى‌آورند؛

١٨. افراد خانواده به اصطلاح، حالت نهايت‌نگرى دارند و در نظر آنان، همه پديده‌هاى عالم در دو نقطه متضاد هستند و هر چيزى:

- يا سفيد است يا سياه؛

- يا خوب است يا بد؛

- يا زيان‌آور است يا مفيد؛

- يا دوست‌داشتنى است يا غير دوست‌داشتنى. به طور كلّى هيچ حدّ وسطى را در نظر نمى‌گيرند؛

١٩. وابستگى افراد خانواده با يكديگر ناسالم است و در اين موارد يا نسبت به احساسات، خواسته‌ها و نيازهاى خود بى‌توجّه هستند يا خود را مركز و محور عالم به حساب مى‌آورند و خودخواهى آنها در همه رفتارهايشان تجلّى پيدا مى‌كند؛

٢٠. افراد خانواده نسبت به هر موضوع يا پديده‌اى تعصّب بى‌مورد و شديد نشان مى‌دهند و اين ويژگى باعث مى‌شود از استدلال، منطق و عقل سليم فاصله بسيار داشته باشند؛

٢١. افراد خانواده و خاصّه فرزندان اين خانواده‌ها با يكديگر به رقابت ناسالم مى‌پردازند و موفّقيت يكى از آنان در زمينه خاصّى، مثل موفّقيت شغلى، خريد يك ماشين يا لباس و ... موجب رنجش، نگرانى، اضطراب و حسادت شديد فرد يا افراد ديگر خانواده مى‌شود؛

٢٢. افراد خانواده مسائل و مشكلات خود را انكار مى‌كنند و به همين دليل نيز مشكلات آنان هرگز حل نمى‌شود و اين مشكلات در همه ابعاد رفتارى آنان تجلّى پيدا مى‌كند؛

٢٣. افراد خانواده در مورد خود و ديگران به داورى و قضاوت‌هاى نادرست مى‌پردازند و يكى از اعتيادهاى مضرّ و در عين حال، لذّت‌بخش آنان، غيبت و بدگويى از ديگران است؛

٢٤. دروغ‌گويى در بين اعضاى خانواده رايج است و هريك از اعضاى خانواده يادگرفته‌اند كه براى اجتناب از درگيرى و مشاجره‌هاى پايان‌ناپذير بعدى، به افراد ديگر دروغ بگويند؛

٢٥. افراد خانواده به يكديگر فحش مى‌دهند؛

٢٦. خشونت‌هاى جسمى رايج است؛

٢٧. نگرش هريك از اعضاى خانواده بر اين استوار است كه طرف مقابل آنان، فردى خود رأى، نفهم، خودخواه و ... است و بهترين راه براى به زانو درآوردن او، كتك زدن و تحقير او است؛

٢٨. نگرش‌هاى اعضاى خانواده در زمينه‌هاى مختلف، تحريف شده است و باورداشت‌هايى نظير:

- به زن نمى‌توان اعتماد كرد؛

- همه آدم‌ها بد هستند؛

- هر فرد بايد به فكر خودش باشد و ...؛

به سادگى تبليغ مى‌شود؛

٢٩. فرزندان خانواده ميل شديدى را براى مورد تأييد قرارگرفتن به وسيله اولياى خود نشان مى‌دهند و با از دست دادن هويّت خود و نيز بر خلاف ميل و خواسته خويش، به خواسته‌هاى هرچند نادرست پدر، مادر يا بزرگترها تن درمى‌دهند؛

٣٠. احساس عدم رضايت از خود يا حالت از خود راضى بودن افراطى در خانواده شايع است و آثار اين نوع احساس در همه ابعاد رفتارى آنان مشاهده مى‌شود؛

٣١. احساس تنهايى و بى‌يار و ياور بودن در بين اعضاى خانواه شايع است و در اين راه، به بن‌بست روانى يا غم و اندوه و افسردگى مى‌رسند؛

٣٢. افراد خانواده از اضطراب دائمى و احساس سردرگمى در رنج هستند و به همين دليل، اختلالات شناختى، هيجانى و نيز اختلالات رفتارى در بين اين خانواده‌ها شايع است.

ويژگى‌هاى خانواده سالم‌

١. افراد خانواده سرزنده و با محبّت هستند؛

٢. رفتار و اعمالشان با نوعى اصالت همراه است؛

٣. افراد خانواده به طور آشكار رنج و ناراحتى و نيز احساس هم‌دردى خود را نسبت به افراد ديگر بيان مى‌كنند؛

٤. افراد خانواده از ريسك و خطر كردن معقول و سنجيده نمى‌هراسند؛ مى‌دانند كه ممكن است با خطر كردن اشتباهاتى نيز داشته باشند؛ ولى اشتباهات، مى‌توانند خود مقدّمه‌اى براى شناخت اشكالات و زمينه‌اى براى رشد و كسب تجربه بيشتر باشند؛

٥. افراد خانواده براى يكديگر ارزش و احترام قائلند؛

٦. يكديگر را دوست دارند و از اين احساس خود شادمان هستند؛

٧. روابط افراد خانواده با يكديگر هماهنگ و روان است؛

٨. با آهنگى پرمايه و روشن با يكديگر سخن مى‌گويند؛

٩. زمانى كه در خانواده سكوت برقرار است، سكوتى است آرام‌بخش و نه سكوتى مبتنى بر ترس يا احتياط؛

١٠. وقتى در خانواده سر و صدا هست، صداى فعّاليتى پرمعنى است و نه غرّشى رعدآسا و براى خفه كردن صداى ديگران؛

١١. هريك از اعضاى خانواده مى‌دانند كه حقّ آن را خواهند داشت كه حرف خود را به گوش ديگران برسانند و در اين زمينه، نيازى به سكوت و تحمّل فشار حاصل از آن نمى‌باشد؛

١٢. اگر يكى از اعضاى خانواده هنوز فرصتى براى صحبت كردن پيدا نكرده است، به دليل تنگى وقت بوده است و نه كمى محبّت، كم توجّهى يا بى‌ملاحظه بودن اعضاى ديگر خانواده؛

١٣. اعضاى خانواده به راحتى يكديگر را نوازش مى‌كنند و در آغوش گرفتن فرزندان توسط پدر و مادر امرى است عادّى و توأم با تجربه عشق و محبّت خانوادگى؛

١٤. افراد خانواده صادقانه با هم صحبت مى‌كنند؛

١٥. با علاقه به سخنان هم گوش مى‌دهند؛