ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥١ - خطرات ضدّ سلامت غذاهاى دستكارى شده ژنتيك در انسان
١. در طول فرآيند دستكارى ژنتيك جهشهايى ايجاد مىشود كه ساختار ژن را مىتواند تغيير دهد يا تأثير بر فعّاليتها و ساختار زيستى سلول بگذارد. اين تغييرات مىتواند به تغييراتى ناخواسته در تركيب سلولى، شامل ايجاد آلرژنها و سمّ جديد يا اختلال در ارزش تغذيهاى بيانجامد؛
٢. محصولات دستكارىشده ژنتيك، براى مثال سمّBt در محصولات ضدّ حشرات ممكن است سمّى يا آلرژنيك باشند؛
٣. تغييرات در روشهاى كشاورزى مربوط به استفاده از محصولات دستكارىشده ژنتيك ممكن است به باقى ماندن سموم بيانجامد.
شواهد نشان دادهاند كه محصولات دستكارىشده ژنتيك داراى تركيب متفاوتى از نوع غيردستكارىشده ژنتيك مىباشند، حتّى اگر هر دو نوع، در شرايط مساوى و در يك زمان و يك مكان كاشت شوند. اين به معنى آن مىباشد كه اين تغييرات به دليل عوامل محيطى متفاوت نيست؛ بلكه به دليل تغييرات ژنتيكى است. تغييرات در ارزش تغذيهاى، به دو دليل باعث نگرانى است: اوّل آنكه اين محصولات كه يا باعث كمبود يا افزايش نوع ويژهاى از مغذّىها شده است، مىتواند مستقيماً بر روى سلامت حيوان و انسانى كه اين غذاها را مىخورد، تأثير بگذارد. دوم آنكه اين نشانهاى است كه فرآيند دستكارى ژنتيك تغييراتى در مسيرهاى بيوشيميايى سلول داده است. اين مىتواند سرنخى باشد از تغييرات غير قابل انتظار كه هنوز شناسايى نشدهاند؛ مانند ايجاد سموم و آلرژىزايى كه در حوزه سلامت انسان و حيوان بسيار مهم مىباشد.
مطالعات بر روى حيوانات آزمايشگاهى نشان داده است كه ذرّت دستكارى شده مونسانتو در طول دو سال باعث صدمه به كبد، كليه و اختلال در فعّاليت غدّه هيپوفيز و قطع فعّاليت هورمون مىشود. ذرّت دستكارى شدهBt در سه ماه باعث ايجاد تفاوت در وزن، ارگانهاى بدن و بيوشيمى خون و بارورى در مقايسه با ذرّت غيردستكارى شده طبيعى شدهاند.[١]
مطالعات ديگرى تأثيرات منفى محصولات گوناگون دستكارىشده ژنتيك را در حيواناتى، مانند موش، خوك، گوسفند و ماهى نشان دادهاند و اندامهاى تأثير يافته در معده،[٢] و[٣] پاسخ ايمنى و عكس العمل آلرژيك،[٤] اختلال ايمنى،[٥] التهاب معده،[٦] سمّيت در كبد و كليه، كبد بزرگ شده،[٧] اختلال در سيستم گوارش و تغييرات در كبد و پانكراس،[٨] رشد بيش از اندازه در لآيه سلولى روده،[٩] اختلال در رودهها،[١٠] تغييرات در بيوشيمى خون و فلور باكترى روده و پاسخ ايمنى،[١١] تغيير در فلور باكترى روده و وزن ارگانها،[١٢] اختلال گوارشى و جذب موادّ غذايى[١٣] گزارش شده است.
خطرات ضدّ سلامت غذاهاى دستكارىشده ژنتيك در انسان
متأسّفانه تعدادى اندكى مطالعه بر روى غذاهاى دستكارىشده ژنتيك در انسان انجام گرفته است و نتايج نشان مىدهند كه مشكلاتى وجود دارند كه پيگيرى نشده است. در مطالعهاى كه بر روى انسانهاى داوطلب انجام گرفته، تنها يك وعده غذاى سوياى دستكارىشده ژنتيك خورده شده است و مادّه ژنتيك(DNA) در سيستم گوارش پيدا شد. همچنين وجود كاستهاى ژن در غذاى در مرحله هضم و انتقال كاست ژنهاى دستكارى شده در سويا به باكترىهايى كه در روده زندگى مىكنند (انتقال افقىDNA [١٤] و[١٥] در مطالعهاى ديگر، پاسخ ايمنى در افرادى كه سوياى دستكارى شده خورده بودند با آنهايى كه سوياى طبيعى خورده بودند، مقايسه و كشف شد كه پاسخ ايمنى به سوياى دستكارىشده ژنتيك خورده ايجاد شده بود.[١٦] در مطالعهاى ديگر، نشان داده شد، افراد دريافت كننده سوياى دستكارىشده ژنتيك (كه ژنهاى آن از آجيلهاى برزيلى گرفته شده بود) به سيستم ايمنى افراد آلرژيك به آجيلهاى برزيلى پاسخ مىدهند.[١٧] اين مشاهده به معنى آن است كه اين نوع سويا، عكسالعمل آلرژيك در افرادى كه آلرژى به آجيلهاى برزيلى دارند، ايجاد مىكند. در مطالعهاى در كانادا، پروتئين ضدّ حشره كه در محصول دستكارىشده ژنتيكBt وجود دارد، در خون زنان بادار و معمولى و در خونى كه به جنين مىرسد، گزارش شد.[١٨] اين مطالعات نشان مىدهند كه مصرف