[٢]. ناگفته نماند كه غُلات و باطنى‌ها در اين زمينه تحقيقاتى انجام داده‌اند و نيز در تاريخ جنبش‌هايى همانند جنبش نقطويه و حروفيه براى اثبات راز و رمز اعداد تلاش كرده و مطالبى به ثبت رسانده‌اند، به حدّى كه انديشه تقديس اعداد در ميان فرقه‌هايى از اهل غلو، قرامطه و منصوريه وجود دارد. براى اطّلاع بيشتر بنگريد به كتاب «غاليان، تاريخچه و مناسبات فكرى با شيعه اماميه» دكتر حسين صابرى و كتاب «نگاهى به كتاب مشارق انوار اليقين» محمّدرضا رجبى.

[٣]. بحارالانوار، ج ٥١، ص ٢٥٢.

[٤]. سوره مائده (٥)، آيه ١٢.

[٥]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٩، ص ٣٦٥.

[٦]. اذكار «لا اله الّا الله» و «الله اكبر» و «لا حول و لا قوّة الّا بالله العلىّ العظيم» و «الحمدلله» معرفت امام عصر، ص ٩٥.

[٧]. قصص قرآن، ج ٢، ص ٢٣١.

[٨]. تاريخ سياسى اسلام، ج ١، ص ٣٨٥.

[٩]. همان، ص ٦٨٢.

[١٠]. كلّيات مفاتيح الجنان، تعيين اسامى ائمه و روزهاى هفته، ص ٨٧.

[١١]. دوازده برج منطقه البروج احتمالًا بر بسيارى از اساطير، داستان‌ها و قصّه‌هاى پريان كه در آنها گروه‌هاى ١٢ تايى از خدايان، قهرمانان يا شخصيّت‌هاى مهم و واحدهاى زمانى ١٢ ساعته، ١٢ روزه يا ١٢ ساله بسيار به چشم مى‌خورد، اثر گذاشته‌اند. عدد ١٢ عدد گرد مهمّى در خاور نزديك و جهان مديترانه‌اى باستان بود.

[١٢]. دوازده چشمه آب در ايليم، ١٢ سنگ قيمتى بر رِداى كهانت هارون، ١٢ سنگى كه يوشع از رود اردن برداشت تا در هيكل بگذارد، تنها چند نمونه از اين موارد هستند. مفسّران، اين امر را كه مسيح ١٢ رسول براى خود برگزيد، به اين گروه‌هاى ١٢ تايى در عهد عتيق ربط داده‌اند. در مكاشفه يوحنّا، اورشليم آسمانى ١٢ دَر دارد و ١٢ در، ١٢ برگزيده در ستايش شركت مى‌كنند.

عدد ١٢ در تمثل‌هاى مسيحى نيز نقش مهمّى دارد. اگر مسيح به معناى روز باشد، ١٢ رسول به معناى ١٢ ساعت آن است و تصوير آنان پيش‌تر در ١٢ قبيله اسرائيل، مشايخ دوازده‌گانه، ١٢ نبىّ كوچك و حتّى ١٢ نان تقديمى در هيكل مشاهده مى‌شود. همين‌طور در شعرى به زبان انگليسى قديم، ابوالهول (نماد مسيح) توصيف شده است كه با خورشيد برمى‌آيد و ١٢ بار خود را مى‌شويد و از چشمه ١٢ بار آب مى‌نوشد و بال‌هايش را در آغاز هر ساعت به هم مى‌زند.

[١٣]. در اساطير ايرانى عمر جهان هستى دوازده هزار سال است و عدد ١٢ هم از بروج دوازده‌گانه گرفته شده است. پس از اين دوازده هزار سال عمر جهان بسته مى‌شود و انسان‌هايى كه در جهان هستى وظيفه‌شان جنگ با اهريمن بوده است، به پيروزى نهايى مى‌رسند. از آن پس ديگر جهان مادّى وجود نخواهد داشت و آدميان به جايگاه ابدى خويش، به عالم مينو باز مى‌گردند. با دانستن اين موضوع مى‌توان گفت كه اوّلين دوازده روز فروردين، تمثيلى از اين دوازده هزار سال است و روز سيزدهم تمثيلى از هزاره سيزدهم مى‌تواند باشد كه آغاز رهايش از جهان مادّى است و از اين رو، روز سيزدهم مى‌تواند روز بازگشت ارواح به جهان مينوى و روز رهايش كيهانى باشد. راز اعداد، ص ٢١٥.

[١٤]. كلّيات مفاتيح الجنان، ص ٨٧٩.

[١٥]. سوره مائده (٥)، آيه ٧٠.

[١٦]. امامت پژوهى، ص ٢٦٦؛ صحيح بخارى، داراحياء التراث العربى، ج ٩، ص ١٠١. شعبى از مسروق نقل كرده كه ما نزد عبدالله بن مسعود نشسته بوديم، در حالى كه او براى ما قرآن مى‌خواند. مردى به او گفت: آيا از رسول خدا (ص) پرسيديد كه چند نفر بر اين امّت خلافت خواهند كرد؟ عبدالله در جواب گفت: بلى پرسيديم. پس فرمود: دوازده نفر به تعداد پيشوايان بنى‌اسرائيل.»

[١٧]. نهج البلاغه، خ ١٤٤.