ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٨ - جامعه آرمانى مهدوى و دانش پزشكى
گروه اوّل در مرحله تهيه پاياننامههاى تحقيقى خود مىباشند. اين گونه انتخاب اين فرصت را داد تا پزشكانى كه به لحاظ علمى و قانونى مجاز به طبابت مىباشند و از دانش روز نيز بهرهمندند، پس از حدود چهار سال تحقيق و تحصيل با اندوختهاى از طبّ سنّتى وارد عرصه خدمات پزشكى، آموزشى و پژوهشى شوند و با رعايت مصلحت بيماران، هر جا كه طبّ سنّتى كارآيى بيشترى دارد از آن براى درمان بيماران استفاده كنند و هر جا دانش روز و طبّ كلاسيك حرف بيشترى دارد به آن رجوع نمايند.
در كشورهاى هند، پاكستان و بنگلادش كه طبّ سنّتى ما (البته به دلايل تاريخى و سياسى با عنوان طبّ يونانى) مورد استفاده قرار مىگيرد، دانشجويان خود را از ميان فارغ التحصيلان مقطع دبيرستان براى دورههاى چهار ساله يا پنج ساله انتخاب مىكنند، ولى امتياز رويكرد ايرانى به طبّ سنّتى ارتقاى علمى و تجربى و نيز بهرهگيرى از آخرين دستاوردهاى دانش پزشكى همزمان با استفاده از گنجينه عظيم طبّ سنّتى ما است و بنابراين انشاء الله با ورود فارغ التحصيلان اين دوره به عرصه خدمت، شاهد شكلگيرى نوعى خدمات پزشكى قانونمند و آگاهانه با استفاده منطقى و بهينه از مجموعه طبّ روز و طبّ سنّتى خواهيم بود.
بايدها و نبايدهاى طبّ سنّتى
اينكه تصور كنيم كه داروهاى گياهى و سنّتى هيچ عارضهاى ندارند، به همان اندازه اشتباه است كه گمان كنيم اجراى دستورات طبّ نوين نيز زيانبخش است. بلكه بايد منصفانه حقّ هر دو قسمت را آن طور كه هست، بشناسيم.
يكى از مصيبتهاى بزرگى كه طبّ سنّتى را تهديد مىكند، عملكرد غيرعلمى كسانى است كه از طبّ سنّتى اطلاع كافى ندارند، كتابهاى حكما را نخواندهاند يا به طور سطحى با مطالعه خواص بعضى از گياهان و مواد معدنى و حيوانى بدون آنكه به علم نشانهشناسى بيمارىها و اسباب و علائم و شيوههاى درمانى احاطه داشته باشند، دست به كار طبابت مىزنند و معمولًا با تجويز برخى گياهان كه شايد عمر مفيد آنها به پايان رسيده دستوراتى به بيماران مىدهند. گاهى انسان با مشاهده آلودگىهاى اين گياهان و اطمينان از اينكه شرايط لازم را هنگام چيدن، خشك كردن، انبار كردن و حمل و نقل مراعات نكردهاند، بسيار افسرده و ناراحت مىشود. اگر از آنها سؤال شود كه چطور به خودتان اجازه مىدهيد در مورد بيماران و درمان آنها بدون تحصيل در اين رشته يا مطالعه منابع علمى معتبر تصميم بگيريد بعضى جوابهاى سطحى مثل اينكه اين تجارب را ما از پيشينيان خود فرا گرفتهايم و ادّعاهايى كه ما چه بيماران لاعلاجى را درمان كردهايم روبهرو مىشويم كه البته اين حرفها اصلًا ارزش ندارد.
علاوه بر جنبههاى قانونى، در فقه اسلامى مبادرت ورزيدن به درمان بدون آگاهى كافى از دانش طب مشمول «قاعده ضمان» است. قطعاً اگر در دنيا كسى به سراغ چنين طبيبانى نرود و از آنها بازخواست نكند، در شب اوّل قبر مورد مؤاخذه و مجازات خدا قرار خواهند گرفت. البته اين قاعده ضمان فقط متوجه كسانى نيست كه با طبّ سنّتى مىخواهند درمان كنند بلكه همه كسانى را كه در زمينه پزشكى كارى انجام مىدهند، خواه داراى عناوين خاص باشند يا نباشند، در برمىگيرد و مكلّفند كه دانش خود را همواره در سطح قابل قبول عرف علمى زمان نگاه دارند.
خلاصه آنكه، طبّ سنّتى هم بايدها و نبايدهاى بسيارى دارد و كسى كه مىخواهد از آن براى درمان بيماران استفاده كند، بايد آگاهى و مهارت كافى داشته باشد و مبادا رويكرد مردم به طبّ سنّتى سبب رواج كارهايى شود كه طبّ سنّتى و دانش پزشكى آنها را مخالف مصلحت بيمار مىداند.
جامعه آرمانى مهدوى و دانش پزشكى
يك سؤال ممكن است در ذهن انسان مطرح شود و آن اينكه در زمان امام مهدى (ع)- كه انشاءالله در آينده نزديك شاهد ظهور موفور السرور آن حضرت باشيم- طب رايج چيست؟ البته پيشاپيش و قبل از مطالبى كه خواهيم گفت با اطمينان خاطر اعلام مىكنيم در آن دوران، كه نقطه تكامل دانش بشر است و تمام روشهاى حفظ سلامت و پيشگيرى از بيمارىها را مردم فرا مىگيرند، اگر نياز به درمان باشد از كاملترين، پيشرفتهترين، صحيحترين و منطقىترين روش استفاده خواهد شد. ممكن است بخشى از اين روشها دستاورد طبّ كلاسيك امروز و فردا باشد و برخى نيز محصول تجارب دورانهاى گذشته و از جمله طبّ سنّتى ما.