آداب معاشرت از ديدگاه معصومان - شيخ حر عاملى؛ مترجم فارابي، محمد علي؛ عباسي، يعسوب - الصفحة ٣٨ - ١٧ - باب تحريم همنشينى با دروغگو و گنهكار و بخيل و نادان و قاطع رحم و

٣-[١] سيّد رضى (در نهج البلاغه) گويد: پيشواى مؤمنان على (ع) فرمود: اى فرزندم از دوستى با نادان بپرهيز، زيرا او مى‌خواهد به تو سود برساند ولى زيان مى‌رساند، از دوستى با بخيل اجتناب كن زيرا هنگام شديدترين حاجت تو را رها مى‌سازد، و از دوستى با بد كار بر حذر باش زيرا تو را به چيز كمى مى‌فروشد، و از دوستى با دروغگو بپرهيز زيرا او مانند سراب است، دور را به تو نزديك و نزديك را به تو دور مى‌نماياند.

٤-[٢] امام محمّد باقر (ع) فرمود: به چهار شخص نزديك مشو و دوستى مكن:

نادان، بخيل، ترسو و دروغگو، امّا نادان مى‌خواهد به تو سود برساند ولى ضرر مى‌زند، امّا بخيل چيزى از تو مى‌گيرد ولى چيزى به تو نمى‌دهد، امّا ترسو از تو و از پدر و مادر خويش مى‌گريزد، امّا دروغگو راست مى‌گويد ولى كسى سخن او را تصديق نمى‌كند.

٥-[٣] امام جعفر صادق (ع) از پدر بزرگوارش نقل مى‌كند كه امام باقر (ع) فرمود:

خواستم به سفر بروم، پدرم علىّ بن الحسين (ع) به من سفارش كرد: اى پسرم از دوستى و معاشرت با احمق بپرهيز و با او معاشرت نكن زيرا احمق در حضور و غياب به دنبال عيبجويى است.

اگر سخن بگويد نادانى‌اش او را رسوا گرداند، و اگر سكوت كند ناتوانى در گفتار او را كوچك مى‌كند و اگر كارى انجام دهد آن را تباه سازد، و اگر مسئوليتى به عهده گيرد آن را ضايع مى‌كند، دانش او باعث بى‌نيازى او نيست و دانش ديگران هم به وى سود نمى‌رساند، نصيحت ناصحان را نمى‌پذيرد، دوستش از او آسايشى نمى‌يابد، مادرش دوست دارد در عزايش بنشيند، و همسرش مى‌خواهد او را از دست بدهد، همسايه‌اش مى‌خواهد از او دور باشد، و دوست‌

[١] - نهج البلاغه، قسمت دوّم، ص ١٥٢.

[٢] - خصال صدوق ص ١١٦.

[٣] - مجالس صدوق، ص ٣٥.