آداب معاشرت از ديدگاه معصومان - شيخ حر عاملى؛ مترجم فارابي، محمد علي؛ عباسي، يعسوب - الصفحة ١٨٣ - ١٤١ - باب جواز دروغ در اصلاح بين مردم و عدم جواز راستگويى در فساد

رسول اللَّه آيا به گفتار زبانمان مؤاخذه مى‌شويم؟ فرمود: آيا مردم به غير از نتايج زبانشان به سبب چيز ديگرى هم به رو به آتش افكنده مى‌شود. پيوسته در امانى تا سخن نگفته‌اى و چون سخن گفتى آن حرف به سود يا زيان تو نوشته مى‌شود.

اى ابا ذر، اگر شخصى سخنى بگويد كه موجب رضاى خداست، روز قيامت بهشت برايش منظور گردد. و اگر در مجلسى سخن لغوى بگويد تا ديگران را با آن بخنداند، به جهنمى كه بين آسمان و زمين است افكنده مى‌شود.

اى ابا ذر، واى بر كسى كه در سخنانش دروغ بگويد تا گروهى را بخنداند، و سه بار فرمود واى بر او.

اى ابا ذر، هر كه سكوت اختيار كرد نجات يافت، بر تو باد به سكوت هرگز دروغى از دهانت خارج نشود، عرض كردم: يا رسول اللَّه، شخصى كه عمدا دروغ گفته توبه‌اش چيست؟ فرمود: اداى نماز پنجگانه و طلب آمرزش از خدا گناه آن را مى‌شويد.

١٤١- باب جواز دروغ در اصلاح بين مردم و عدم جواز راستگويى در فساد

١-[١] امام صادق (ع) از پدرانش نقل مى‌كند: در سفارشهاى پيغمبر ٦ به على (ع) هست: يا على، خداوند دروغ را براى اصلاح بين مردم دوست مى‌دارد و راستگويى را كه سبب فساد شود نمى‌پسندد، تا آن جا كه فرمود: يا على در سه مورد دروغ گفتن نيكوست، ١- حيله كردن در جنگ، ٢- وعده دادن به همسر خود، ٣- اصلاح بين مردم.

[١] -( باب ١٤١): من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٣٣٣ و ٣٣٦.