آداب معاشرت از ديدگاه معصومان - شيخ حر عاملى؛ مترجم فارابي، محمد علي؛ عباسي، يعسوب - الصفحة ١٨٥ - ١٤١ - باب جواز دروغ در اصلاح بين مردم و عدم جواز راستگويى در فساد

اين كار را بزرگشان كرده» قصد اصلاح داشت، و براى راهنمايى بر اين كه آنها چنين كارى نمى‌توانند انجام دهند، و يوسف هم قصد اصلاح داشت.

٥-[١] عيسى بن حسان گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه مى‌فرمود: گوينده هر دروغى روزى مورد سؤال قرار خواهد گرفت.

١- شخصى كه در جنگ حيله كند گناهى بر او نيست، ٢- كسى كه قصد اصلاح بين دو نفر را دارد و به يكى از آنها غير آنچه كه به ديگرى گفته بگويد و با اين دروغ اراده اصلاح بين آنها را داشته باشد، ٣- كسى كه به همسرش وعده‌اى بدهد كه بعدا قصد انجام آن را نداشته باشد.

٦-[٢] امام صادق (ع) فرمود: سخن بر سه گونه است، راست، دروغ، و اصلاح بين مردم «راوى گويد» عرض شد قربانت گردم، منظور از اصلاح بين مردم چيست؟ فرمود: از كسى در باره شخص ديگر سخنى مى‌شنوى كه اگر آن سخن به او برسد رنجيده مى‌شود، پس تو او را ديدار كرده و بر خلاف آنچه كه شنيده‌اى بگويى از فلانى در باره خوبى تو چنين و چنان شنيدم.

٧-[٣] امام صادق ٧ فرمود: كه پيغمبر ٦ فرموده است: شخص مصلح دروغگو نيست، سپس اين آيه را خواند أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ‌[٤] آنگاه فرمود: قسم به خدا آنان سرقت نكردند و يوسف هم دروغ نگفت، آنگاه اين آيه را خواند بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ‌ سپس فرمود: سوگند به خدا آنها آن كار را نكرده بودند و ابراهيم هم دروغ نگفت.

٨-[٥] امام صادق (ع) فرمود: در مورد شخصى كه از او اجازه ورود خواستند و او

[١] - اصول كافى، ص ٤٦٧.

[٢] - اصول كافى، ص ٤٦٦.

[٣] - اصول كافى، ص ٤٦٧.

[٤] - يوسف- ٧٠.

[٥] - السرائر، ص ٤٨٣.