ب: ابن عبّاس مى‌گويد: مشركانى كه حجّ بجا مى‌آوردند، هدايايى را تقديم مى‌داشتند و شعائر را تعظيم مى‌كردند و قربانى به جاى مى‌آوردند، مسلمانان تصميم گرفتند كه اينها را تغيير بدهند، امّا خداى متعال نازل فرمود: ... لَا تُحِلُّواْ شَعَآئِرَ اللّهِ ....

سوّم: فرّا مى‌نويسد: عامّه عرب، صفا و مروه را از شعائر حجّ نمى‌دانستند و سعى را به جاى نمى‌آوردند، براى همين خداوند متعال فرمود: عملى از مناسك حجّ را ترك نكنيد و تمام آن را به طور كامل به جاى آوريد.

چهارم: بعضى گفته‌اند: شعائر، همان قربانيهاست كه نشانه‌گذارى مى‌شود تا معلوم‌شود كه قربانى است. اين را ابوعبيده گفته و به اين آيه استدلال كرده: وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُم مِّن شَعَائِرِ اللَّهِ ... اين قول ضعيف است؛ زيرا خداى متعال، شعائرالله را ذكر نموده و سپس قربانى را بدان عطف مى‌كند و لازم است كه معطوف با معطوف عليه مغاير باشد»[١].

به اين ترتيب، روشن شد كه تخصيص دادن شعائر به موارد محدود، با سياق آيات هماهنگى ندارد بلكه سياق آيات بيان مى‌كند كه اين لفظ، مفهوم عامّى است كه قابليّت انطباق بر هر چيزى كه بتواند علامت و نشانه دين باشد را دارد.

[١] - التفسير الكبير: ١١/ ١٢٨.