إستفتائات جديد - تبريزي، ميرزا جواد - الصفحة ٢٤١ - خريدوفروش
مىفروشد، اگر خريدار بدهى را در اين مدت نپردازد، فروشنده يك جريب زمين بردارد، آيا اين بيع صحيح است؟ نيز اگر مشترى ادعا كند كه مقدارى از قيمت پرداخت شد و مقدارى باقى مانده و چند سال هم گذشته، در حالى كه بايع همه را انكار مىكند- اينك كه قيمت زمين دويست هزار تومان است- چه صورتى دارد؟
[جواب]
باسمه تعالى؛ چنانچه بيع مذكور به اين صورت باشد كه تا يك سال ثمن ماشين هفتاد هزار تومان باشد، و بعد از آن ثمن ماشين يك جريب زمين باشد، اين بيع به دو ثمن است و بيع مزبور باطل است؛ ولى اگر به اين صورت باشد كه ماشين را به هفتاد هزار تومان به او مىفروشد، به شرط اينكه اگر سر يك سال ثمن را نداد بايد يك جريب زمين را به هفتاد هزار تومان به بايع بفروشد، بيع مزبور صحيح و عمل به شرط لازم است؛ و اگر مشترى به شرط عمل نكرد، بايع مىتواند بيع اول را فسخ كند و ماشين را بردارد، يا اگر مشترى ماشين را به ديگرى فروخته قيمت فعلى آن را از مشترى بگيرد؛ و چنانچه در پرداخت ثمن يا مقدارى از آن اختلاف شده باشد، مشترى بايد دعوى خود را اثبات كند، و الله العالم.
(١١٤١)
خانهاى به صورت بيع قطعى با اسقاط كل خيارات حتى خيار غبن معامله قرار گرفته، بعد از يك هفته فروشنده ادعاى خيار غبن نموده، آيا معامله قابل فسخ است؟
[جواب]
باسمه تعالى؛ چنانچه غبن متعارف باشد- و فروشنده خيار غبن را در معامله اسقاط كرده- حقّ فسخ ندارد؛ و اگر غبن غير متعارف باشد، مثل اينكه در چهار ميليون يك ميليون تفاوت بود- به نحوى كه فروشنده احتمال چنين غبنى را نمىداد- فروشنده مىتواند معامله را فسخ كند، هرچند اصل خيار غبن را در معامله اسقاط كرده باشد، و الله العالم.
(١١٤٢)
شخصى زمين خود را مىفروشد و قيمت تعيين شده را مىگيرد، در سند بيش از