توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٥ - وظايف متقابل حكومت و ملت

همين امر سبب ترقى غربى‌ها و عقب‌افتادگى شرقى‌ها شده است، و سبب ديگران تجاوز و استعمار و استثمار دولت‌هاى زورمند بوده و مى باشد[١].

قرآن مى‌فرمايد: فرعون قوم (ملت) خود را سبك شمرد و آنان از او اطاعت كردند. سپس در مقام قضاوت، مردم را مذمت مى‌فرمايد: (إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ)، موكدا اين ملت، ملت فاسقى بودند! در اين آيه مباركه خوب دقت كنيد كه كليد ترقى مسلمانان در آن نهفته است.

مساله ١٨٣: نگهدارى از ارزش‌هاى قانون اساسى و ساير قوانين هر چند وظيفه دولت‌ها است ولى ملت‌ها هميشه بايد بر حكومت نظارت داشته باشند وگرنه به خوشبختى نمى‌رسند، مردم صدر اسلام بر خليفه دوم (رض) در مورد يك پيراهن اعتراض داشتند كه آنرا از كجا بدست آورده است و او بدون آشفتگى و خشونت مردم را قانع ساخت كه آن را از سهميه خود و سهميه پسرش خريده است. ولى يك عده از ملا هاى بى‌تقواى دربارى در طول تاريخ همه تخلّفات زمامداران فاسد را توجيه نموده و عوام النّاس را اغفال كردند لكن تعداد كثيرى از

[١] -