دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣١٥ - اهل بيت، در آيه تطهير

بدين ترتيب، براى روشن شدن مقصود از «اهل بيت» در حديث ثقلين، توضيح كوتاهى در باره آيه تطهير، ضرورى مى‌نمايد.

اهل بيت، در آيه تطهير

متن آيه تطهير، اين است:

«إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً».[١]

جز اين نيست كه خدا اراده كرده تا هر گونه پليدى را از شما «اهل بيت» بزدايد و شما را كاملًا پاك نمايد».

جالب توجّه است كه اين آيه در اواخر عمر پيامبر خدا نازل شده است،[٢] چنان كه حديث ثقلين نيز در همان ايّام از ايشان صادر گرديده است.

آيه تطهير در خانه امّ سلمه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد. پس از نزول آن، پيامبر صلى الله عليه و آله، على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام را دعوت نمود و عباى خيبرىِ خود را بر آنها كشيد و فرمود:

هؤلاءِ أهلُ بَيتي.[٣]

اينان، اهل بيت من‌اند.

[١]. احزاب: آيه ٣٣.

[٢]. از امام حسن عليه السلام روايت شده است كه پس از آن كه« آيه تطهير» نازل شد، پيامبر عليه السلام تا پايان عمر شريفش هرروز، هنگام طلوع فجر، به درب منزل آنها مى‌آمده و مى‌فرموده:« الصلاة، يرحمكم اللَّه!« إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»؛ خداوند، رحمتتان كند! نماز!« جز اين نيست كه خدا اراده كرده تا هر گونه پليدى را از شما« اهل بيت» دور گرداند و شما را كاملًا پاك نمايد»»( الأمالى، طوسى: ص ٥٦٥ ح ١١٧٤). نيز غالب روايات، زمانى را كه پيامبر صلى الله عليه و آله به اين كار مبادرت مى‌ورزيد، شش ماه دانسته‌اند( ر. ك: سنن الترمذى: ج ٥ ص ٣٥٢ ح ٣٢٠٦، مسند ابن حنبل: ج ٤ ص ٥١٦ ح ١٣٧٣٠، المستدرك على الصحيحين: ج ٣ ص ١٧٢ ح ٤٧٤٨، المعجم الكبير: ج ٣ ص ٥٦ ح ٢٦٧١، المصنّف، ابن ابى شيبه: ج ٧ ص ٥٢٧ ح ٤، تفسير الطبرى: ج ١٢ جزء ٢٢ ص ٦) مى‌توان نتيجه گرفت كه آيه تطهير در اواخر عمر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده است.

[٣]. سنن الترمذى: ج ٥ ص ٣٥١ ح ٣٢٠٥، مسند ابن حنبل: ج ١٠ ص ١٩٧ ح ٢٦٦٥٩، المصنّف، ابن ابى شيبه: ج ٧ ص ٥٠١ ح ٤٠.