دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥٠ - ٣ مهدويت در مطالعات يهودى - اسرائيلى

مستشرقان در آشنايى با مهدويّت شيعى به شمار مى‌آيد.[١] وى با روش تاريخى- تحليلى تلاش دارد امامت و مهدويّت را راهبردى سياسى در مذهب شيعه معرّفى كند. البته اين كتاب كاستى‌هاى مهمّى هم دارد كه در نقد دكتر سيّد حسين نصر و فرزندش به آنها اشاره شده است.[٢]

٣. مهدويّت در مطالعات يهودى- اسرائيلى‌

برخى از محقّقان، مطالعات مستشرقان يهودى- اسرائيلى را نظر به تفاوت رويكرد آنان به مقوله مهدويّت و تشيّع، جدا از ساير مطالعات غربيان ياد كرده‌اند. مراد از مستشرقان يهودى، يهوديانى هستند كه قبل از شكل‌گيرى رژيم صهيونيستى به مطالعاتى در باره اسلام پرداخته‌اند، و مستشرقان اسرائيلى بيشتر به محققان يهودى‌اى اطلاق مى‌شود كه بعد از تشكيل اين رژيم وارد مطالعات اسلامى شده‌اند.[٣]

در يك ارزيابى مى‌توان گفت: مستشرقان اسرائيلى تلاش دارند مطالعات مستشرقان يهودى را به حاشيه برانند و با رويكرد شكاكانه به تحليل مسائل شيعى، از جمله مهدويّت، بپردازند و نقاط ترديد و ابهام را در تاريخ تشيّع برجسته كنند.[٤]

آنان همچنين تلاش دارند شبهه اقتباسى بودن عقيده به مهدويّت از تورات و ميراث مسيحى را تقويت نمايند.[٥] براى نمونه كلبرگ بر اين ادعا تأكيد دارد كه‌

[١]. اين كتاب در سال ١٩٨٤ م از سوى انتشارات شيكاگو و در ٣٥٦ صفحه منتشر شده است.

[٢]. نقد و بررسى كتاب« سايه خدا و امام غائب»، سيّد حسين نصر و سيّد ولى رضا نصر، مجله ايران نامه، سال پنجم، ص ١٨٠- ١٧١.

[٣]. التشيع و الاستشراق: ص ٣٢٥.

[٤]. همان: ص ٣٤٠.

[٥]. همان: ص ٣٤١.