دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٤ - ٩ مهدويت در نگاشتههاى مستشرقان

٩ مهدويّت در نگاشته‌هاى مستشرقان‌[١]

هر چند اسلام‌شناسى غربيان از ديرينه‌اى بيش از دو سده برخوردار است، شيعه‌پژوهى آنان بسيار ديرهنگام، و در دهه‌هاى اخير قرن بيستم ميلادى تحت تأثير تحولات سياسى- اجتماعى ايران، لبنان و عراق جدى‌تر شده است و با وجود تلاش‌هاى انجام‌شده در دوره اخير، اين رشته نزد آنان هنوز در ابتداى راه است و از اين رو غربيان هنوز كارنامه‌اى جامع و درخشان در شيعه‌شناسى ندارند.

برخى از محققان دو دليل براى اين مهم ياد كرده‌اند: كمبود متون تحقيقى به زبان‌هاى اروپايى در موضوع تشيّع امامى و دشوارى دسترسى به منابع اوليه آن از يك سو،[٢] و شيوع نگاه نادرست اهل سنّت به مذهب شيعه در ميان مستشرقان از سوى ديگر[٣] مطالعات شيعى را در غرب به حاشيه رانده است. مخصوصاً اين عامل دوم سبب شد شيعه (اماميه) را چون فرقه‌اى حاشيه‌اى يا بدعت‌گرا در انديشه اسلامى بنگرند و قرائت شيعى از اسلام را رسمى و مقبول تلقى نكنند. از اين رو مستشرقان معمولًا اصطلاح «اسلام شيعى»Shi'i Islam را براى نشان دادن اين‌

[١]. به قلم پژوهشگر ارجمند، حجة الاسلام و المسلمين على راد.

[٢].Shi'ismp .٢ .

[٣].Twelver Shi'iteresou rcesin Europepp .٤٧ -٧٧ .