اين حال نقل‌هايى كه به آنها اشاره شد و گواهى برخى از بزرگانى كه نسخه‌هاى قديمى‌ الفتوحات المكية را مشاهده كرده‌اند و نيز نسخه‌هاى خطّى و عكسى موجود از اين كتاب در ايران نشان مى‌دهد كه عبارت يادشده، در اين كتاب وجود دارد، اگر چه در برخى چاپ‌ها برخى كه در پى پوشاندن حق بوده‌اند آن را حذف كرده‌اند.[١] ابن عربى در آثار ديگرى نيز به زنده بودن ام ام مهدى عليه السلام تصريح كرده‌[٢] و حتّى حكايتى از ملاقات خود با ايشان بيان كرده است‌[٣].[٤]

با توجّه به آنچه گذشت مشخص شد كه اعتقاد به منجى موعود از نسل رسول خدا صلى الله عليه و آله با نام محمّد و لقب مهدى عليه السلام، و انتظار قيام او در آخرالزمان، كه به پيروزى و برقرارى حكومتى عدل‌گستر به جانشينى از رسول خدا صلى الله عليه و آله خواهد انجاميد، باورى مشترك ميان همه فرق اسلامى است. موارد اختلاف در اين زمينه، جز چند مورد نادر و غير قابل اعتنا، تنها مربوط به برخى از خصوصيات امام مهدى است.

[١].« مهدى عليه السلام از نگاه اهل سنّت»، مجله رواق انديشه: ش ١٨.

[٢]. يكى از اين آثار، رساله‌اى است با نام« الوعاء المختوم على السّر المكتوم» كه وى آن را در شئون ختم ولايت مطلقه محمّديه مهدى موعود و نحوه ظهور آن حضرت تأليف كرده است( در اين باره ر. ك: تفسير فاتحة الكتاب، مقدمه جلال الدين آشتيانى) در كتاب ديگرش عنقاء مغرب و شقّ الجيب نيز به مهدى و مرتبه معنوى وى و مدايحى سروده شده در وصف وى و برخى اخبار ظهورش اختصاص دارند.

[٣]. ر. ك: هزار و يك كلمه: ج ١ ص ٨٨. نيز ر. ك: شرح فص حكمة عصمتية فى كلمة فاطمية: ص ١٠٣. ر. ك: همين دانش‌نامه: ج ١ ص ٦٧.

[٤]. در الفتوحات المكية: ج ١ ص ١٨٥ باب ٢٤ آمده است:« و للولاية المحمدية المخصوصة بهذا الشرع المنزل على محمّد صلى الله عليه و آله ختم خاص هو فى الرتبة دون عيسى عليه السلام لكونه رسولا و قد ولد فى زماننا و رأيته أيضا و اجتمعت به و رأيت العلامة الختمية التى فيه فلا ولى بعده إلا و هو راجع إليه كما أنه لا نبى بعد محمّد صلى اللَّه عليه و سلم إلا و هو راجع إليه كعيسى إذا نزل».