دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٥ - تحقيق در باره حديث لوح

تحقيق در باره حديث لوح‌

حديث لوح، گزارش جابر بن عبد اللَّه انصارى از لوحى است كه در اختيار فاطمه عليها السلام بوده و اسامى امامان عليهم السلام و اوصياى پيامبر صلى الله عليه و آله را در آن ذكر كرده است.

در برخى گزارش‌ها، اين لوح، سبز رنگ، زيبا، بهشتى و به عنوان هديه الهى توصيف شده است. امام باقر عليه السلام نيز نسخه‌اى از اين لوح در اختيار داشته كه همانند نسخه جابر بن عبد اللَّه انصارى بوده و با آن، مقابله شده است.

مجموعه گزارش‌هاى مرتبط با حديث لوح، در كتب كهن و مشهور حديث شيعى، همانند: الكافى،[١] كتاب من لا يحضره الفقيه،[٢] عيون أخبار الرضا،[٣] الخصال،[٤] الإرشاد مفيد،[٥] الغيبة طوسى‌[٦] و ... آمده است.

افزون بر اين، در بسيارى از كتاب‌هايى كه در موضوع امامت تأليف شده‌اند نيز اين گزارش به چشم مى‌آيد.

فراوانى كتب كهن و معتبر شيعه در گزارش لوح، همراه با تعدّد طرق و اسناد اين گزارش، گونه‌اى شهرت روايى پديد مى‌آورد كه سبب پديد آمدن وثوق نوعى،

[١]. ر. ك: ص ٣٨٥ ح ١٥٢ و ص ٣٩١ ح ١٥٣.

[٢]. كتاب من لا يحضره الفقيه: ج ٤ ص ١٨٠ ح ٥٤٠٨.

[٣]. عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج ١ ص ٤٦ ح ٥ و ٦.

[٤]. الخصال: ص ٤٧٧ ح ٤٢.

[٥]. ر. ك: ص ٣٩١ ح ١٥٤.

[٦]. ر. ك: ص ٣٩٣ ح ١٥٥، الغيبة، طوسى: ص ١٤٣ ح ١٠٨.