دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٣ - ١ ارزيابى سند احاديث

پژوهشى در باره احاديث مربوط به دوازده خليفه‌

بر پايه احاديثى كه آمد، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله دوازده نفر را يكى پس از ديگرى به عنوان جانشينان خود، به امّت معرّفى كرده است.

در اين پژوهش، ضمن ارزيابى سند اين احاديث، روشن خواهد شد كه مقصود آنها چيست.

١. ارزيابى سند احاديث‌

در ارزيابى سند احاديث مربوط به تعداد خلفا، چند نكته قابل ذكر است:

الف. سند اين احاديث در منابع كهن و معتبر اهل سنّت، به جابر بن سَمُره‌[١] و ابو جحيفه‌[٢] مى‌رسد.

ب. گزارش جابر بن سَمُره‌[٣] در نزد اهل سنّت، صحيح و معتبر است. بغوى در ارزيابى اين حديث مى‌گويد:

بر صحّت اين حديث، اتّفاق وجود دارد.[٤]

[١]. ر. ك: ص ٣٣٣.

[٢]. ر. ك: ص ٣٣٧.

[٣]. جابر بن سَمُره، از صحابيان كم‌سال و خواهرزاده سعد بن ابى وقّاص است. پدرش در سال فتح مكّه مسلمان‌شد او در كوفه مى‌زيست و پس از سال ٧٣ وفات يافت از او ١٤٦ حديث( با شمارش مكرّرها) نقل شده كه ٢٣ روايت آن، در صحيح مسلم است( تهذيب الكمال: ج ٤ ص ٤٣٧ ش ٨٦٧، الإصابة: ج ٣ ص ١٤٩، سير أعلام النبلاء: ج ٣ ص ١٨٦، تهذيب الأسماء: ج ١ ص ١٤٢).

[٤]. شرح السنّة: ج ١٥ ص ٣١.