علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦١

تا آسيبي به نسخ خطي نرسد. براي ساختن ميكروفيلم ابتدا اصل نسخه را بايد روي ميز دستگاهي به نام كوپكس قرار داد و از روي آن عكس‌برداري کرد و بعد عكس‌ها به تاريک‌خانه برده ‌شود تا ظاهر شده و بعد از آماده شدن در دسترس محققان قرار گيرد.[١٢١]

هم‌چنين درج اطلاعات مربوط به نام اثر، نام مؤلف اثر، تاريخ تولد و وفات مؤلف، موضوع اثر، تاريخ كتابت، تعداد صفحه‌ها و محل نگهداري نسخه هم داخل ميكروفيلم قرار مي‌دهند. ميکروفيلم‌هاي تهيه‌شده به‌صورت لوح فشرده قابل استفاده است.

٢-٥. پايگاه‌هاي اطلاعاتي نسخ خطي (URL)

پايگاه‌هاي اطلاعاتي نسخ خطي، عاملي براي جذب مردم به‌ويژه دانشجويان به نسخ خطي است، حال آن‌که بسياري از مردم از اين سايت‌ها اطلاعي ندارند. مي‌توان چنين سايت‌هايي را از نظر كمّي و كيفي تقويت كرد و زمينه را براي آموزش مراجعه‌كنندگان فراهم آورد. در ايران پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني نسخ خطي بيش از ٥٠٠٠٠ مطلب وجود دارد كه در اين پايگاه‌ها جست‌وجوي نام كتاب، مؤلف و محل نگهداري نسخه خطي فراهم است.[١٢٢]

نتيجه‌گيري

گرچه تهيه فهرست براى كتاب‌ها از سده دوم و سوم هجرى در بين دانشمندان اسلامى رواج يافته و فهرست‌هاي متعددى در اين زمينه تدوين گرديد اما عدم وجود قواعد يكنواخت در معرفي فهرست‌هاي نسخه‌هاي خطي و چاپ سنگي، تهيه الگويي واحد و استاندارد در تنظيم اطلاعات كتاب‌شناختي و نسخه‌شناسي را ضروري مي‌نمايد. فهرست‌نويس که اهداف اصلي و فرعي متعددي مي‌تواند داشته باشد، با توجه به نوع کتابخانه، شيوه اداره مخزن و امکانات موجود، اطلاعات خود را در فهرست ثبت مي‌نمايد.

اين پژوهش نشان داد، فهرست‌هاي دانشمندان اسلامي با توجه به هدف مؤلفان، محدوده و گستره آن‌ها به انواع مختلفي قابل تقسيم است. فهرست‌هاي عمومي، مذهبي، آثار دانشمندان، کتابخانه‌هاي شخصي و کتابخانه‌هاي عمومي از اين جمله‌ هستند. نتيجه ديگر اين تحقيق اين‌که براي مهيا شدن نسخه خطي جهت فهرست‌نويسي چند کار بايد از قبل انجام


[١٢١]. آشنايي با نسخ خطي و آثار كمياب، ص٢١٧.

[١٢٢]. آشنايي با نسخ خطي و آثار كمياب، ص٢١٩.