سپس، درباره سازندگي فرهنگي سخن مي‌گويد. وي مفهوم ]شُهَداءَ عَلَى النَّاس[[٣٧] را واکاوي مي‌کند. به شناسايي ]مُفْسِدينَ فِي الْأَرْض[[٣٨] مي‌پردازد. درباره اخوّت و تعاون مي‌گويد و به موضوع هدايت و تربيت قرآني توجّه کرده و از مباحثي چون نقش عقيده و تدبر در سازندگي نيز غفلت نمي‌کند.

جلد چهارم با عنوان «موقع المرأة المسلمة بين الاسلام و دعاوي التجديد» در ٢١١ صفحه سامان يافته است. مطالب اين جلد چنين آمده: نقش زن مسلمان در سازندگي اجتماعي، يتيم در قرآن، ارث زن، زن در عصر جاهليت، زن در تمدّن امروز، عايشه ام‌المؤمنين، خولة بنت ثعلبة، زن و عدل الهي، مؤمن آل فرعون، تربيت زنان.[٣٩]

جلد پنجم با عنوان «بناء علي منهاج النبوّة، تبيان معالم و الاخلاق» در ٢٩٠ صفحه به ساختن جامعه نبوي اختصاص دارد. نويسنده درباره سازندگي اجتماعي جامعه نبوي سخن مي‌گويد و در آن از بِرّ، وفاي به عهد، صبر، صدق و ظاهر نيکو سخن مي‌گويد. او درباره اسوه حسنه بودن پيامبر صحبت مي‌کند. جرياناتي از امّ‌ايمن آورده و از تمسک به قرآن و سنت براي ساختن جامعه نبوي مي‌گويد و اخلاق نبوي را به بحث مي‌گذارد. وي يادي از حضرت خديجه ٣ کرده و نقش زن در جامعه نبوي را مطرح مي‌کند. او از رحمت در اين جامعه حرف مي‌زند. مسئوليت را راهي رفتني دانسته که نپيمودن آن، هلاک را در پي دارد.

جلد ششمِ کتاب با عنوان «القصص القرآني و عطاء الشباب، العقل و القلب و الساعد» در ٤٣٠ صفحه به داستان‌هاي قرآني اختصاص يافته است. ابتدا نقش داستان‌هاي قرآن در سازندگي تبيين مي‌شود. آن‌گاه نکاتي از داستان‌هاي اصحاب باغ، اصحاب مَديَن، موسي و شعيب، يوسف، اسماعيل و ابراهيم :، ابرهه و اصحاب کهف مطرح مي‌گردد. نکات برداشتي دکتر محمد اديب صالح از اين داستان‌ها، معمولاً متناسب با آيه‌ها و داراي کارکردي امروزي است. او ضمن اين داستان‌ها از سازندگي فکري بحث مي‌کند و از چَند مَثَل و تعبير قرآني مانند عنکبوت،

[٣٧]. البقرة، ١٤٤.

[٣٨]. ص، ٢٨.

[٣٩]. و دريغ از عنواني درباره خديجه و فاطمه٨.