علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٢٩

پروردگارا! من بعضي از فرزندانم را در سرزمين بي‌آب و علفي، در كنار خانه‌اي كه حرم توست، ساكن ساختم تا نماز را برپا دارند؛ تو دل‌هاي گروهي از مردم را متوجّه آن‌ها ساز و از ثمرات به آن‌ها روزي‌ده؛ شايد آنان شكر تو را به‌جا آورند‌.

در اين آيه حضرت ابراهيم ٧ از خداوند متعال درخواست مي‌کند تا دل‌هاي مردم را به محبت‌ «ذُرّيه‌اش» مايل سازد. برخي از تفسيرها، احاديث زيادي ذيل اين آيه آورده‌اند و منظور از ذُرّيه را چهارده معصوم : معرفي کرده‌اند.[٣١٧] براي نمونه امام باقر ٧ فرموده‌اند:

نَحْنُ بَقِيةُ تِلْکَ‌ الْعِتْرَةِ وَ قَالَ كَانَتْ دَعْوَةُ إِبْرَاهِيمَ لَنَا خَاصَّة؛[٣١٨]

ما اهل‌بيت :، ادامه نسل حضرت ابراهيم ٧ هستيم و دعاي ايشان در اين آيه فقط در مورد ماست.

٥-١. آيه نعيم

آيه ديگري که بر ضرورت محبت به چهارده معصوم : اشاره دارد، آيه «نعيم» است. خداوند متعال مي‌فرمايد:

gثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمf؛[٣١٩]

سپس در آن روز (همه شما) از نعمت‌هايي كه داشته‌ايد بازپرسي خواهيد شد.

فيض کاشاني در تفسير اين آيه بعد از ذکر دو دسته از روايات که برخي نعمت‌هاي مورد سؤال در قيامت را دنيايي و برخي ديگر آن ‌را محمد و آل محمد ٩ و ولايت و محبت‌شان مي‌دانند؛ مي‌گويد:

شايد بتوان بين اين دو دسته از روايات جمع کرد و گفت هيچ‌کس بابت آن‌چه مورد نياز و ضرورت اوست از جمله غذا، لباس و... مورد سؤال قرار نمي‌گيرد؛ بلکه درباره آن‌چه مازاد بر ضرورت است و هم‌چنين از نعمت راهنمايي به محبت و طاعت


[٣١٧]. ر.ک: نور الثقلين، ج ٢، ص ٥٤٩-٥٥٢؛ البرهان في تفسير القرآن، ج ٣، ص ٣١٣- ٣١٤؛ تفسير الصافي، ج ٣، ص٩٠؛ تفسير العياشي، ج ٢، ص ٢٣١-٢٣٤.

[٣١٨]. مناقب آل ابي‌طالب:، ج ٤، ص ١٨٠.

[٣١٩] . التکاثر، ٨.