علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٤٠
رفتند.
يكي از دغدغههاي هميشگي بشر، سازماندهي داشتههايش بوده که با هدف دستيابي آسانتر به اين داشتهها در صورت لزوم، صورت گرفته است. در علم كتابداري و اطلاعرساني نيز يكي از دغدغههاي بنيادي و هميشگي، دستيابي سريع و آسان به داشتهها، يعني اطلاعات بوده که براي رسيدن به اين مقصود، سازماندهي اطلاعات چارهانديشي شده است. سازماندهي اطلاعات، سالها بهعنوان محوريترين فعاليت كتابداري و اطلاعرساني و نشان فعاليتهاي فني و جدي کتابخانه بهشمار ميرفته است. برخي سابقه آن را معادل عمر نگارش بشر ميدانند؛ زيرا با پديد آمدن نوشته و مكتوب، اطلاعات محل نگهداري، شيوه نگهداري و دستيابي به آنها در صورت لزوم، بايد ارائه ميشد.
با پيشرفت اجتماع و پيچيده شدن فعاليتهاي زندگي بشر، نياز به اطلاعات منظّم و سازماندهي شده، رو به افزايش نهاد. اختراع چاپ سنگي قرن هجدهم، تحولي بنيادين پديد آورد و ابزاري در اختيار بشر قرار گرفت كه ميتوانست در مقايسه با دنياي قبل از آن شرايط بسيار بهتري فراهم نمايد. بسياري از منابع مکتوب در ايران و جهان به اين روش چاپ گرديدهاند كه داراي ارزش بالاي علمي، فرهنگي و تاريخي هستند. اين منابع با توجه به ويژگيهاي خاص خود نسبت به منابع چاپي، شرايط خاصي در فهرستنويسي دارند؛ زيرا فهرستنويسي اطلاعات از ديرباز در كتابداري و اطلاعرساني وجود داشته و كتابداران براي رفع مشكلات موجود در اين زمينه، سالها فعاليت فكري و عملي داشته و تا مقدار فراواني بر اين مشكلات پيروز گشتهاند.
٣. اهداف فهرستنويسي
فهرستنويسي نسخههاي خطي، اهداف متعددي دارد که در اينجا اهداف اصلي و فرعي بهصورت مختصر، بيان ميشود.
١-٣. اهداف اصلي
١-١-٣. برقراري نظمي که به کمک آن، کتابدار و مراجعهکننده بتوانند کتاب مورد نياز خود را به آساني و صحيح از ميان کتابهاي موجود در کتابخانه بيابند.[٧٨]
[٧٨]. البته در بيشتر کتابخانهها، سعي ميشود کتابهاي هم موضوع در کنار يکديگر قرار گيرند. به هر يک از موارد اطلاعاتي که براي توصيفِ کتابشناختيِ مشخصاتِ يک کتاب آورده ميشود، يک «شناسه» ميگويند. فهرستنويسها، توصيفات لازم را در شناسهها مينويسند. افزون بر شناسهنويسي معمولاً کارهاي ردهبندي و تعيين موضوع نيز بر عهده فهرستنويس است. در کتابخانه ملّي ايران براي هر کتاب، يک فهرستنويسي پيش از انتشار صورت ميگيرد که به اختصار «فيپا» ناميده ميشود.