ساختار در هر نگاشته علمي، تأثير بسزايي در دستيابي به اهداف آن دارد. از سوي ديگر، ساختار برآمده از مطالعات پيشيني، روند پژوهش را هموارتر ساخته و زواياي پنهان موضوع را آشکار مي‌سازد.

فصل نخستِ پايان‌نامه، ابتدا به مفاهيم پژوهش ـ‌ خاورشناسي، رويکردهاي خاورشناسان، تاريخ‌گذاري حديث، حدّ زماني و برهان سکوت ‌ـ پرداخته و در کليات نيز جايگاه تاريخ‌گذاري در حديث‌پژوهي غربي، جايگاه تاريخ‌گذاري در علوم حديث و محدوده تاريخ‌گذاري احاديث تبيين شده است.

در فصل دوم، مباني خاورشناسان بر اساس ساختار تحقيق تاريخي در دو حوزه خاستگاه و سير تطوّر، بررسي و نقد شده است. هم‌چنين در هر حوزه، گزارشي جامع از مسائل مهم آن ارائه شده است؛ بدين ترتيب که در بخش مباني خاورشناسان در خاستگاه حديث، نفي اصالت وحياني و نفي اصالت تاريخي و در بخش مباني خاورشناسان در سير تطوّر حديث، ديدگاه‌هاي آنان درباره کتابت و سند حديث نقد و بررسي شده است.

در فصل سوم، پيش از بيان انواع روش‌هاي تاريخ‌گذاري، شواهد تاريخي توضيح داده شده است؛ زيرا شاهد تاريخي، شناخت بهتر مخاطب از ماهيت تاريخ‌گذاري را فراهم مي‌سازد. در ادامه با توجه به نوعِ شاهد تاريخي ـ‌ بيروني يا دروني‌ـ علاوه بر روش‌هاي دروني تاريخ‌گذاري، روش‌هاي بيروني تاريخ‌گذاري نيز با تفصيل بيشتري مطرح و نقد شده است. نگاه تاريخي به حديث بر ساختار پايان‌نامه حاکم است؛ در نتيجه تحقيق از مسير اصلي خود ـ‌ که بررسي حجيت تاريخي حديث است ‌ـ خارج نشده و تمام زواياي موضوع با چينشي منطقي، نمايان خواهد شد.

پايان‌نامه با احتساب نتيجه‌گيري و کتاب‌نامه در ١٥٩ صفحه سامان يافته است. در نگارش پايان‌نامه، نزديک به ١٢٠٠ فيش و سند جمع‌آوري شده و نام ٣٠ کتاب و ٥٣ مقاله در بخش منابع آمده است، هر چند منابع مطالعاتي بيش از اين مقدار بوده است.

٢. گزارش محتوا

رسالت اين پايان‌نامه مطالعه انتقادي ـ‌ بررسي همراه با نقد ـ مباني و روش‌هاي خاورشناسان