علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٥٩

نسخه قبل از فهرست بايد در مخزن معيّن گردد و همان شماره در فهرست ذكر شود؛ به‌عبارت ديگر نخستين اقدام كتابدار پس از ورود نسخه به کتابخانه، اختصاص شماره ثبتِ اموالي به كتاب است كه معمولاً بر روي شناسنامه، عطف نسخه و دفاتر ثبت نوشته مي‌شود. شماره‌هاي ثبت هميشه از يک شروع و آخرين شماره ثبت به‌معناي آمار نسخ خطي موجود در کتابخانه است.

بنابراين شماره ثبت نسخه، نقش رده‌بندي موضوعي را ايفا كرده و در واقع راهنماي كتابدار مخزن خطي است. هر چند بازيابي نسخه از مخزن با كمک اطلاع داشتن كتابدار با مجموعه كتب حاصل مي‌شود، اما تمامي ارجاعات به نسخه خطي، از تحقيقات اهل فرهنگ تا نامه‌هاي درخواست نسخه، نيازمند شماره ثبت و نام کتابخانه و محل نگهداري نسخه است.[١١٩] شماره نسخه در کتابخانه نشان دهنده جايگاه نسخه در گنجينه است ولي بايد كوشيد كه شماره نسخه ساده‌تر باشد و به آن در کتابخانه بيش از يک شماره اختصاص نيابد تا نسخه كمتر آلودگي پيدا كند.[١٢٠]

٣. برگْ‌شمارى نسخه

نسخه خطى قبل از فهرست بايد برگ‌شمارى شده و برگه‌هاى آن شماره‌گذارى شود. در برگ‌شمارى به چند نكته بايد توجه کرد.

نخست: در نسخه‌ها برگ‌شمارى يا ورق‌شمارى مرسوم است، نه صفحه‌شمارى؛ بنابراين براى هر ورق يک شماره قرار مى‌دهند.

دوم: در برخى نسخه‌ها كه شيرازه آن از بين رفته و برگ‌ها جابه‌جا شده است، ابتدا بايد


[١١٩]. مقدمه‌اي بر اصول و قواعد فهرست‌نگاري در كتب خطي، ص١٢٢.

[١٢٠]. حديث عشق: دانش‌پژوه در قلمرو جستارهاي نسخه‌هاي خطي، ص٣٧٥.