علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٣٨
مقدمه[٧٥]
بازسازي و تصحيح متون ديني همواره مورد توجه عالمان و دانشمندان اسلامي بوده است. احاديث معصومان: مهمترين گوهرهاي ناب در بيان احکام دين هستند که در لابهلاي نسخههاي خطي از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است. حفظ اين ميراث مکتوب در شيعه از اهميت ويژهاي برخوردار است، زيرا اصل در انتقال ميراث حديثي شيعه بر پايه منابع مکتوب بوده است. دانش تصحيح متون به مقدمات متعددي وابسته است. يکي از پيشنيازهاي مهمِ تحقيق و تصحيح متون، فهرستنويسي نسخههاي خطي است.
بررسي فهرستهاي نسخههاي خطي و چاپ سنگي نشان ميدهد قواعد يكنواخت در معرفي آنها وجود ندارد. بسياري از نكات دقيق و عميق مورد غفلت واقع شده و به قواعد فهرستنويسي توجه نشده است. در نتيجه، اطلاعات كتابشناسي و نسخهشناسي اين منابع سليقهاي بوده و از استاندارد و مرجعيت خاصي تبعيت نميكند؛ بنابراين با توجه به اهميت اين منابع، پژوهشي جامع در جهت شناساندن جوانب و شيوههاي فهرستنگاري متون حديثي، ضرورت دارد. هدف تحقيق حاضر، بيان معناي فهرست، انواع فهرستها و آشنايي اجمالي با برخي فهرستهاست. فايده اين پژوهش، نمايانسازي چگونگي نقش فهرستنويسي در حفاظت از ميراث حديثي شيعه است. گرچه تاکنون کتابها و مقالاتي در اين رابطه نوشته شده،[٧٦] اما امتياز اين پژوهش، سادگي، جامعيّت و نظم منطقي مطالب در راستاي تربيت دانشپژوه اين رشته است.
تحقيق پيشِرو در سه بخش تنظيم گرديده الف: تعريف، پيشينه، ضرورت، اهداف فهرستنويسي و عوامل مؤثر در نحوه ثبت اطلاعات فهرست. ب: شناسايي انواع فهرستها به
[٧٥]. پژوهش حاضر، حاصل چند دوره تدريس استاد علي صدرايي خويي در مرکز تخصصي حديث حوزه است که بهوسيله عباس محمودي، تحقيق، تکميل، تدوين و ويراستاري گرديده است.
[٧٦]. بررسي عناصر فهرستنويسي نسخههاي خطي و تعاريف آنها، اثر حسنعلي فريدوني و مرجان عمادي؛ اصول و روش فهرستنويسي نسخ خطي، تأليف سيد عبدالله انور و تحليل فهرستنگاري نسخ خطي در ايران از جنبه وجود يا عدم وجود الگو در آن و ارائه راهكارهاي بهبودي در جهت قالب استاندارد ملي، اثر حبيبالله عظيمي با همكاري آقاي ايوب نازي، از اين نمونه هستند.