علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٣٠

اللَّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِلْعَبيدِ[؛[٥٧]

مسلّماً خداوند سخن کساني را که گفتند: خدا نيازمند است و ما توانگريم، شنيد. به‌زودي آن‌چه را گفتند و کشتن به ناحق پيامبران را، خواهيم نوشت و خواهيم گفت: بچشيد عذاب سوزان را. اين عقوبت به خاطر کار و کردار پيشين شماست [وگرنه] خداوند هرگز نسبت به بندگان [خود] بيدادگر نيست.

سبب نزول اين آيه آن است که پس از نزول آيه ]مَنْ ذَا الَّذي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً[[٥٨] يهوديان به معناي عميق آيه توجه نکرده و نفهميدند که خداوند درصدد بيان فضيلت بذل مال در راه خداست. آنان به پيامبر ٩ مراجعه کرده و گفتند: «اي محمد! خدايت فقير شده و از بندگانش طلب قرض کرده است؟» در پاسخ به اين طعن زشت، آيات ١٨١ تا ١٨٤ سوره آل‌عمران نازل شد. در آيه ١٨٣ اين سوره به دروغي که يهوديان بر خدا بستند نيز اشاره شده است. آنان گفتند که خدا از ما خواسته، هيچ رسولي را نپذيريم مگر آن‌که آتش، قربانيِ او را بسوزاند. قرآن اين ادّعا را مردود دانسته و مي‌فرمايد: اگر اين‌گونه است، چرا نسبت به انبيايي که چنين معجزاتي آوردند ظلم کرديد و آن‌ها را کشتيد؟!

نويسنده معالم قرآنيه بي‌معرفتي نسبت به خدا را ويژگي هشتم يهوديان شمرده، به آيه ٦٤ سوره مائده استناد ميکند:

و يهود گفتند: دست خدا بسته است. دست‌هاي خودشان بسته باد و به [نداي] آن‌چه گفتند از رحمت خدا دور شوند؛ بلکه هر دو دست او گشاده است، هرگونه بخواهد مي‌بخشد و قطعاً آن‌چه از جانب پروردگارت به‌سوي تو فرود آمده بر طغيان و کفر بسياري از ايشان خواهد افزود.

تفکّر نهم يهوديان آن است که گمان مي‌کنند به‌دليل برگزيده بودن، مدت اندکي در آتش مي‌مانند و سپس آزاد مي‌شوند. قرآن کريم مي‌فرمايد:

و گفتند: جز روزهايي چند، هرگز آتش به ما نخواهد رسيد، بگو: مگر پيماني از خدا گرفته‌ايد؟ که خدا پيمان خود را هرگز خلاف نخواهد کرد يا آن‌چه را نمي‌دانيد به دروغ به خدا نسبت مي‌دهيد؟ آري کسي که بدي به دست آورد و گناهش او را در ميان


[٥٧]. آل‌عمران، ١٨١- ١٨٢.

[٥٨]. کيست آن‌کس که به [بندگان] خدا وام نيکويي دهد؟ (البقرة، ٢٤٥).