لَوْ كانُوا يَعْلَمُون‌، وَ ما يَعْقِلُها إِلاَّ الْعالِمُون‌ نيز سخن مي‌گويد. او آيه بِرّ[٤٠] را به بحث مي‌گذارد و از مسئوليت جوانان و الگوهاي جواني سخن مي‌گويد. رابطه ايمان و عمل را مطرح مي‌کند و براي ساختن تمدّني اسلامي راه‌کار مي‌دهد.

جلد هفتم معالم قرآنيه با عنوان «المسلم و البناء الحضاري، الوجود الذّاتي و عمارة الأرض»، مشتمل بر ٣٤١ صفحه است. مباحث پروفسور محمد اديب صالح در جلد هفتم را مي‌توان اين‌گونه فهرست کرد: سازندگي انسان، فهم دين، انسان و عقيده رشد، خطاب ]يا أيّها الّذين آمنوا[، جهان در تسخير انسان، ختم نبوّت، شريعت و سازندگي، مسئوليت و جزا، زمان و سازندگي، سازندگي شخصيت، يُسر و عدم حرج، سوره توبه، خشوع و خشيت و تربيت و سازندگي.

در مجموع، نگاه محمد اديب به قرآن، نگاهي اجتماعي بوده و محوري‌ترين بحث او در اين کتاب، «سازندگي از ديدگاه قرآن» است.

٢. يهود در قرآن

دکتر محمد اديب صالح، تفکّر ضد صهيونيستي دارد. وي کتابي با عنوان «اليهود في الکتاب و السنّة» نوشته که برگرفته از ٧٠ جلسه برنامه‌اش در تلويزيون عربستان است.[٤١] اين کتاب در جهان عرب، مشهور بوده و متن کامل آن در سايت‌هاي اينترنتي وجود دارد. در کتاب «معالم قرآنية في البناء» نيز به نقد يهود با نظر در آيات قرآني پرداخته و به اين خطر بزرگ مسلمانان را هشدار مي‌دهد. فصل پاياني جلد دوم را در قالب ٣٣ عنوان به اين موضوع اختصاص داده و موضوع يهود را در ١١٢ صفحه مطرح مي‌کند.

محمد اديب صالح بحث درباره يهود را در اين فصل با آيه ١٢٠ سوره بقره آغاز کرده که مي‌فرمايد:

و هرگز يهوديان و ترسايان از تو راضي نمي‌شوند مگر اين‌که از کيش آنان پيروي کني. بگو: در حقيقت تنها هدايت خداست که هدايت [واقعي] است و چنان‌چه پس از آن علمي كه تو را حاصل شد، باز از هوس‌هاي آنان پيروي کني در برابر خدا سرور و ياوري

[٤٠]. المائده، ٢.

.[٣٩] ر.ک: odabasham.org.