از فعاليت‌هاي ديگر پرفسور محمد اديب صالح امامت جمعه مسجد جامع دمشق طي سال‌هاي ١٩٦٤ تا ١٩٦٩م، رياست تحريريه مجلّه «حضارة الاسلام» در سال‌هاي ١٩٦٤ تا ١٩٨١م و همکاري نزديک با راديو و تلويزيون عربستان[١٦] است.

محمد اديب، محدّث، خطيب و اديب است.[١٧] او تحت تأثير انديشه‌هاي سيد قطب قرار داشته و انديشه «امّت اسلامي»، «جامعه بزرگ اسلامي» و «تمدّن اسلامي» را بارها در کتاب‌هايش آورده است.[١٨] وي مسلمانان را دور از قرآن دانسته و آن‌ها را براي بازگشت به قرآن ترغيب مي‌کند.[١٩]

ب. شناخت «معالم قرآنية في البناء»

محمد اديب صالح در ١٠٠٠ جلسه راديويي طي چهار سال موضوع «معالم قرآنية في البناء و التنمية» را مطرح کرد. اين بحث با اصلاح و تکميل نويسنده، در هفت جلد به سال ١٤٢٨ق از سوي شرکت عُبيکان رياض چاپ شد. هر يک از جلدها عنواني مستقل داشته و مجموعه آن «معالم قرآنية في البناء» را شکل مي‌دهد. اين کتاب، تفسيري موضوعي از قرآن کريم بوده و بر غُرر آيات قرآني در موضوع تمدّن اسلامي تأکيد مي‌کند.

١. روش‌شناسي و محتوا

نويسنده معالم قرآنيه، نگارش کتابش را نتيجه تدبّر در آموزه‌هاي قرآن، زير سايه فضل الهي دانسته[٢٠] و تلاش مي‌کند تا قواعدي را از آيه‌ها استخراج کند. او به همه قرآن نمي‌پردازد بلکه تنها آياتي را مي‌آورد که در آن تدبّر کرده و به نتيجه رسيده است. وي دستورهاي قرآني را مفيد براي فرد، اجتماع، دنيا و آخرت دانسته و قرآن را حلقه اتّصال دو جهان مي‌داند. او پشت همه جلدهاي کتابش مي‌نويسد:

قرآن، ساختن تمدّني محکم را که در آن، فرد، جامعه و امّت لحاظ شده باشد، در

[١٦] . ر.ک: rateb.com.

[١٧] . ر.ک: همان.

[١٨] . ر.ک: معالم قرآنيه، ج٣، ص٣٦ و ٢٠٩ و ٢٦٩.

[١٩] . ر.ک: همان، ج١، ص٥٥.

[٢٠] . ر.ک: ج١، ص١١.